پيشگفتار

فریدالدّین ابوحامد محمّد عطّار نیشابوری یکی ازعارفان و شاعران بلندنام ادبیّات فارسی در اواخر سدهٔ ششم و اوایل سدهٔ هفتم است. او در سال ۵۱۳ هجری مطابق با ۱۱۱۹ میلادی در روستای کدکن (کنونی) در نزدیکی نیشابور دیده به جهان گشود.
نام او «محمّد»، لقبش «فرید الدّین» و کنیه‌اش «ابوحامد» بود و در شعرهایش بیشتر عطّار و گاهی نیز فرید تخلص کرده‌است.
نام پدر عطّار ابراهیم (با کنیهٔ ابوبکر) و نام مادرش رابعه بود. پدرش از اهالی زروند کدکن در اطراف نیشابور خراسان بود . فرید الدّین در سال ۵۱۳ هجری در نیشابور متولد شد، و در سال ۵۴۸ به علّت حمله قوم مغول مانند بسیاری از اهالی نیشابور به شهر شادیاخ مهاجرت کرد.
وی با ثروتی که همراه داشته داروخانه‌ای را در آن شهر بنا نهاد که در آن بیماران را معالجه می‌کرد و در همان محل تعلیمات طبابت، داروسازی و عرفان را از شیخ مجدالدّین بغدادی فرا گرفت.
وی یکی از پرکارترین شاعران ایرانی به شمار می رود و بنا به نظر عارفان در زمینه عرفانی از مرتبه‌ای بالا برخوردار بوده‌است؛ چنانکه مولوی درباره او می‌فرماید:
هفت شهر عشق راعطار گشت                     ماهنوز اندر خم یک کوچه‌ایم
درباره به پشت پازدن عطار به اموال دنیوی و راه زهد، گوشه گیری و تقوی را پیش گرفتن وی حکایات زیادی گفته شده‌است. ولی چیزی که معلوم است این است که عطار پس از این قضیه مرید شیخ رکن الدین اکاف نیشابوری می‌گردد و تا پایان عمر (حدود ۷۰ سال) با بسیاری از عارفان زمان خویش همصحبت گشته و به گردآوری حکایات صوفیه و اهل سلوک پرداخته‌است.
و بنا بر روایتی وی بیش از ۱۸۰ اثر مختلف به جای گذاشته که حدود ۴۰ عدد از آنان به شعر و مابقی نثر است. عطار در سال ۶۱۸ یا ۶۱۹ و یا ۶۲۶ در حملهٔ مغولان شهید گشت
جانا، حدیث حسنت، در داستان نگنجد           رمزی ز راز عشقت، در صد زبان نگنجد
سودای زلف و خالت، در هر خیال ناید          انـدیشهٔ وصالت، جـز در گمـان نگنجـد
هرگز نشان ندادند، از کوی تو کسی را           زیرا کـه راه کویت، انـدر نشان نگنجد
آهی که عاشقانت، از حلق جـان برآرند          هم در زمان نیاید، هم در مکان نگنجــد
آنجا که عاشقانت، یک دم حضور یابند          دل در حساب ناید، جان در میان نگنجـد
انـدر ضمیر دلها، گنجـی نهـان نهـادی           از دل اگــر بـرآیـد، در آسمـان نگنجد
عطّار وصف عشقت، چون در عبارت آر‌د         زیرا که وصف عشقت، اندر بیان نگنجد
نام برخی از آثار به جا مانده ازعطار بدین شرح است:
• منطق‌الطیر (شعر)
• مصیبت نامه )شعر)
• الهی‌نامه( شعر)
• اسرارنامه (شعر)
• مختارنامه )شعر)
• خسرونامه (شعر)
• جواهرنامه
• شرح القلب
• تذکرة الاولیا (نثر)
• دیوان قصاید و غزلیات (شعر)

کلیات تحقیق

در این گزارش با به کارگیری نظرسنجي تلفني و بدست آوردن آمارها، پردازش و تحلیل علمی آنها، به مناسبت سال روز بزرگداشت عطار نيشابوري سعی شده است تا به ميزان شناخت پاسخگويان از اين شخصيت بزرگ ادبي عرفاني ايران دست يافت.
این گزارش حاصل جمع آوری پاسخ ۱۲۰۱نفر از مردم تهران به پرسشنامه تهيه شده توسط واحد نظرسنجی تلفني مركز مطالعات و تحقيقات رسانه اي موسسه همشهري است. اين افراد به صورت تصادفي و بر اساس مراجعه به فهرست شماره تلفن ها (از ۲۲۰۰۰۰۰۰ الي ۸۸۹۹۹۹۹۹) انتخاب شدند. در اين گزارش نظر كساني كه تمايل به پاسخگويي به تمام پرسش هاي تحقيق را داشته اند، منعكس شده است.

اهداف تحقيق

هدف کلی این تحقیق دستیابی به مجموعه اطلاعات و پاسخ هایی است که پاسخگويان در مورد شناخت از اين عارف نامي ، بيان نموده اند.

روش نظرسنجي

در این پژوهش، از نظرات عامه مردم به صورت تلفني (نظرسنجي تلفني) به روش پيمايشي و نمونه گيري تصادفي استفاده شده است. عددهاي داخل جدول گرد شده است.

جامعه نمونه

در اين تحقيق نمونه آماري شامل ۱۲۰۱ نفر از مردم تهران است لازم به ذكر است كه از اين تعداد ۳۴ درصد مرد و۶۶ درصد زن هستند.

زمان اجرای نظرسنجي

این نظرسنجی از تاريخ ۱۸تا ۲۱ فروردين ماه ۱۳۸۶ توسط گروه نظرسنجي مركز مطالعات و تحقیقات رسانه ای روزنامه همشهری انجام شده است.

پرسشنامه نظرسنجي

۱٫ جنس
۲٫ سن
۳٫ تحصيلات
۴٫ روز بزرگداشت عطار چه روزي است؟
۵٫ عطار نيشابوري كيست؟
۶٫ مشهور ترين اثر عطار چيست؟
۷٫ مقبره عطار كجاست؟
۸- شما تا به حال به آرامگاه عطار رفته ايد ؟
۹- در بين شاعران به عطار چه رتبه اي مي دهيد؟

چكيده:

طرح نظرسنجي حاضر، ‌به منظور دست يافتن به شناخت پاسخگويان از عطار نيشابوري در ميان تهراني ها انجام گرفته است. مهمترين يافته هاي اين طرح به قرار زير است.
۱٫ ۶۶ درصد از پاسخگویان را زنان و ۳۴درصد را مردان تشکیل می دهند.
۲٫ ۱۸ درصد بين ۲۵-۲۰ سال و ۶ درصد ۶۰سال به بالا سن دارند.
۳٫ از ميان پاسخگويان تنها ۱% از تاريخ بزرگداشت عطار نيشابوري اطلاع داشته اند.
۴٫ ۵۸% از پاسخگويان عطار را شاعر مي دانند و ۴۲% وي را نمي شناسند.
۵٫ از ميان ۶۹۱ نفر پاسخگو كه عطار را به عنوان شاعر مي شناخته اند۱۳% منطق الطير، ۷% ديوان اشعار و ۲% تذكره الاوليا را از آثار مشهور عطار بر شمرده اند..
۶٫ ۲۸% ازپاسخگويان از آرامگاه عطار بازديد كرده اند.
۷٫ ۲۵% از مخاطبان عطار را به عنوان سومين شاعر نامي ايران مي دانند.