.:رویال آی تی:.

پایان نامه ساختار و ماهیت حقوقی حق العمل کاری در ایران و تفاوت آن با دلالی

فهرست مطالب

چکیده: ‌د
مقدمه ‌ه

فصل اول (حق العمل کاری در نظام حقوقی ایران)

تعریف و مفهوم حق العمل کار و حق العمل کاری ۲
تعریف حق العمل کار ۲
عامل کیست و کارش چیست ؟ ۲
عناصر تشکیل‌دهنده‌ی قرارداد حق العمل کاری ۲
انعقاد معامله توسط حق العمل کار به نام خود و به حساب آمر ۵
اوصاف قرارداد حق العمل کاری ۶
تمایز حق العمل کاری با سایر نهادهای مشابه تجاری در قانون تجارت ۷
حقوق حق العمل کار ۸
وظایف حق‌العمل كار ۸
حقوق حق العمل کار ۸
در آمد ۱۰
تحلیل قرارداد حق العمل کاری و اوصاف آن ۱۱
ساختار و تحلیل قرارداد حق العمل کاری ۱۱
اوصاف قرارداد حق العمل کاری ۱۷
ماهیت حقوقی قرارداد حق العمل کاری ۲۱
حق العمل کاری و عقد وکالت ۲۱
حق‌العمل كاری و مقررات حاكم بر آن ۲۴
حق العمل کاری و عقد اجاره ی اشخاص ۲۵
اجاره ی شخص بودن حق العمل کاری ۲۶
آثار اجاره ی شخص بودن حق العمل کاری ۲۸
برخی اختیارات و تکلیف حق‌العمل‌کار ۳۱
موارد استحقاق حق‌العمل‌کار نسبت به اجرت‌المسمی ۳۲
حق حبس در حق‌العمل‌کاری ۳۳
برآمد ۳۴

فصل دوم (تعریف دلالی در نظام حقوقی و حقوق تجارت ایران)

تعریف دلالی ۳۷
نقش دلالی ۳۹
اقسام دلالی ۴۰
چه کسی دلال محسوب می‌شود؟ ۴۱
تکالیف دلال در قانون تجارت ۴۲
تاجر از حیث قانون چه تکالیفی دارد؟ ۴۵
اجرت دلال ۴۷
دلال چه زمانی و چگونه مستحق دریافت اجرت است؟ ۴۸
آیا با فسخ معامله دلال نیز استحقاق دریافت دستمزد را دارد؟ ۴۸
دلالی در قانون تجارت ۴۹
تعیین تکلیف دلال در قانون تجارت ۵۱
تصویب نحوه محاسبه کلیه مهلت‌ها و مواعد مقرر در قرارداد‌ها ۵۱
تصویب شرایط مطالبه خسارت در صورت نقض تعهدات قرارداد‌های تجاری ۵۳
موافقت مجلس با فسخ قرارداد‌های تجاری در صورت نقض تعهدات اساسی آن ۵۴
تصویب امکان درخواست تضمین متناسب برای اجرای تعهدات ۵۴
تفسیر شرط مبهم در قرارداد‌های تجاری ۵۵
الزام طرفین معامله به رعایت عرف معمول در معاملات ۵۶
آیا دلال می تواند در نفس معامله منتفع یا سهیم باشد ؟ ۵۶
دلالی و بررسی نقش آن در قانون تجارت ۵۷
دلالی، ششمین باب قانون تجارت ۵۷
دلالی، عمل تجاری مستقل ۵۸
عوامل اشتیاق به دلالی ۵۹
نگاهی حقوقی به شغل دلالی ۶۱
ماهیت حقوقی دلالی ۶۱
دلالی از نگاه قانون ۶۲
مجازات‌های قانونی ۶۳
نقص قوانین دلالی ۶۵
در چه صورتی دلال به عنوان خیانت در امانت تحت تعقیب قرار می‌گیرد؟ ۶۵
در چه مواردی صاحب آژانس املاک مسئولیت ندارد؟ ۶۶

فصل سوم (مقایسه حق العمل کاری با دلالی در نظام حقوقی ایران)

مقایسه حقوق تجارت دلالی و حق العمل کاری ۶۸
تعريف و جايگاه حقوق تجارت ۷۰
مسئولیت مدنی دلالی ۷۴
مقایسه ی حق العمل کار و دلال : ۷۴
شباهت ۷۴
تفاوت ۷۵
نتیجه گیری ۷۶
فهرست منابع ۷۸

چکیده

قرارداد حق العمل کاری به اعتقاد اکثریت قریب به اتفاق حقوقدانان ماهیت نمایندگی و وکالت را دارد. اما نظر به تفاوت آشکاری که میان این قرارداد و عقد وکالت وجود دارد، توصیف این نهاد در پرتو عقد وکالت صحیح نمی باشد. از این رو باید با توجه به اوصاف و عناصر وجودی قرارداد مذکور، ماهیت مناسب آن تعیین شود. این ماهیت مناسب، عقد اجاره ی اشخاص است که به لحاظ تحلیلی و عملی آثار مفیدی را از خود بر جای گذاشته و این قرارداد را با نظام حقوقی ایران منطبق می نماید. در صورتی که دلال هیچ نقشی در انعقاد معامله ندارد و صرفا واسطه‌ای برای تحقق معامله از جانب طرفین معامله است. به تعبیر دیگر بر خلاف حق العمل کار که اراده‌ی انشایی او منشأ اثر است، به هیچ وجه اراده‌ی انشایی دلال در معامله طرفین عقد دخالت ندارد. ماهیت حقوقی دلالی، عقد وکالت است، در صورتی که ماهیت حق العمل کاری منطبق با عقد وکالت نیست بلکه حق العمل کار خود در برابر ثالث مسئول تعهدات قراردادی است در حالی که در دلالی، با توجه به اینکه اراده‌ی انشایی دلال در تحقق معامله بی‌تأثیر است و خود طرفین معامله، عقد را منعقد می‌کنند.

واژگان کلیدی: حق العمل کار، دلال، آمر، شخص ثالث، مقایسه حق العمل کاری و دلالی، نظام حقوقی ایران

مقدمه

حق العمل کاری عقدی است رضایی، جایز، عهدی و معوض که میان شخص حق العمل کار و آمر وی منعقد می‌شود و در مواقع سکوت قانون تجارت، تابع مقررات مربوط به وکالت مندرج در حقوق مدنی است. علت استفاده از حق العمل کاری در بازار، تخصص و مهارت شخص حق العمل کار در انعقاد معاملات و یافتن طرف معامله برای آمر است در واقع چون شخص آمر بنا به دلایلی از جمله فقدان تخصص، نداشتن فرصت یا عدم تمایل به فاش شدن نامش، خود مایل به انعقاد قرارداد نیست یا توان آن را ندارد، برای حصول نتیجه‌ی مناسب و تخصصی‌تر از اشخاصی که دراین زمینه تجربه و تخصص دارند (حق العمل کار) استفاده می‌کند. بنابراین برای شناخت و شناسایی ماهیت حق العمل کاری، ضروری است که اجزا و عناصر تشکیل‌دهنده‌ی قرارداد یادشده و همچنین اوصاف آن را بررسی کنیم. در غیر این صورت امکان تمیز آن از سایر ماهیت‌های حقوقی امکان‌پذیر نخواهد بود.

حق العمل کار به نام خود و به حساب آمر معامله می‌کند. در صورتی که دلال هیچ نقشی در انعقاد معامله ندارد و صرفا واسطه‌ای برای تحقق معامله از جانب طرفین معامله است. به تعبیر دیگر بر خلاف حق العمل کار که اراده‌ی انشایی او منشأ اثر است، به هیچ وجه اراده‌ی انشایی دلال در معامله طرفین عقد دخالت ندارد. ماهیت حقوقی دلالی، عقد وکالت است، در صورتی که ماهیت حق العمل کاری منطبق با عقد وکالت نیست بلکه حق العمل کار خود در برابر ثالث مسئول تعهدات قراردادی است در حالی که در دلالی، با توجه به اینکه اراده‌ی انشایی دلال در تحقق معامله بی‌تأثیر است و خود طرفین معامله، عقد را منعقد می‌کنند. هیچ مسئولیتی را از این جهت بر عهده ندارد. در واقع دلال بر اساس اصل عدم مسئولیت دلال نسبت به معامله‌ی انجام شده مسئول حسن اجرای تعهدات موکل خود نیست.