مقدمه

مواد قانون مدنی ایران تحت سه عنوان کلی اموال و مالکیت، اشخاص و ادله اثبات دعوی تدوین گردیده اند که در  مبحث اشخاص ، موضوع نکاح[۱] و طلاق از مهمترین موضوعات حقوقی بوده و در کتاب هفتم از ماده ۱۰۳۴ الی ۱۲۵۶ به آن پرداخته شده و مواد متعددی را به خود اختصاص داده است. در مبحث نکاح، فصل سوم آن به موانع نکاح اختصاص یافته و از ماده ۱۰۴۵ تا ۱۰۶۱ قانون مدنی به این مهم پرداخته است.

در نظم حقوقی ایران نیز مانند سایر نظام های حقوقی دنیا برای خانواده اهمیت بسیار زیادی قائل شده است. از آنجایی که قوانین و احکام خانواده در ایران بر اساس فقه پایه ریزی شده است قانونگذار نیز به تبعیت از اسلام در قوانین متعدد به این مهم پرداخته و آن را مورد توجه قرار داده است. چنانچه در مقدمه قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران می خوانیم:

” خانواده، واحد بنیادین جامعه و کانون اصلی رشد و تعالی انسان است و قوانین عقیدتی و آر مانی در تشکیل خانواده که زمینه ساز اصلی حرکات تکاملی و رشد یابنده انسان است اصل اساسی بوده و فراهم کردن امکانات جهت نیل به این مقصود از وظایف حکومت اسلامی است. زن در چنین برداشتی از واحد خانواده، از حالت شیء بودن یا ابزار کار و در خدمت اشاعه ی مصرف زدگی و استثمار بودن خارج شده و ضمن بازیافتن وظیفه خطیر و پر ارج مادری در پرورش انسانهای مکتبی پیش آهنگ، خود همرزم مردان در میدان های فعال حیات می باشد و در نتیجه پذیرای مسئولیتی خطیرتر  و در دیدگاه اسلامی برخوردار از ارزش و کرامتی والاتر خواهد بود. در این مقدمه، خانواده به عنوان واحد بنیادی و کانون اصلی رشد و تعالی انسان آمده و در آغوش پدر و مادر پرورش می یابد، دست کم در حمایت و سرپرستی کسانی است که به هوس های خود لجام زده و آماده پذیرفتن مسئولیت شده اند، کسانی که با همه وجود خود به او عشق می ورزند و به فضیلت و پاکی او بی اعتنا نیستند ولی کودکی که به طور مستقیم با پلیدی ها و ناپاکی های جامعه روبرو می شود و در مبارزه زندگی یار و یاوری برای خود نمی بیند ازاین موهبت بی بهره است. نیازی به استدلال نیست، همه ما تفاوت کسانی را که در خانواده ای پرهیزگار تربیت شده اند با آنها که فقط نام پدر و مادر را بر سر داشته اند می بینیم. همچنین در اصل دهم قانون اساسی که نقش بنیادی خانواده را بیان نموده آمده است. پیامبر اکرم (ص) در روایتی فرمودند:

” مرد مسلمان بعد از اسلام فایده ای برتر از زن مسلمانی که دارای خصلت های نیکوست نبرده است و آن خصلت ها عبارتند از اینکه، در حضور شوهر باعث خوشحالی او شود و اوامر او را اطاعت کند و در خفا و غیبت شوهر خود، اموال او را از هر جهت حفظ نماید”.

دنیای کنونی ، دنیای تغییرات و تحولات است و علیرغم پیشرفت وسایل ارتباط جمعی، هنوز هم بسیاری از مردم جهان از خصوصیات فرهنگی، تاریخی، جغرافیایی، اقتصادی و حقوقی جوامع دیگر اطلاع کامل ندارند چه رسد از حقوق و قوانین کشورهای دیگر.

[۱]نظام حقوقی ایران مانند بسیاری از نظام های حقوقی دنیا اهمیت ویژه ای نسبت به نهاد خانواده قائل است.

موضوع نکاح از مهمترین موضوعات قانون مدنی است که در کتاب هفتم (مواد ۱۰۴۵ تا ۱۰۶۱ قانون مدنی) به آن پرداخته شده و به جز مواد ۱۰۶۰ و ۱۰۶۱ که ریشه ی عرفی دارند،بقیه بر اساس فقه امامیه تدوین شده اند

فهرست مطالب

فصل اول (کلیات). ۱

گفتار اول:مقدمه. ۲

گفتار دوم:مطالعات تطبیقی و ضرورت ان. ۳

گفتار سوم:سوالات… ۴

گفتار چهارم:فرضیه. ۴

گفتار پنجم:تعریف لغوی و اصطلاحی نکاح.. ۵

گفتار ششم:تعریف موانع نکاح.. ۶

گفتار هفتم:شرایط مثبت یا شرایط صحت نکاح.. ۶

مبحث اول:دو جنس یا هم جنس بودن زوجین.. ۷

مبحث دوم:سن ازدواج.. ۸

مبحث سوم:رضایت طرفین^۶برای عقد ازدواج.. ۱۰

گفتار هشتم:موانع نکاح.. ۱۰

گفتار نهم:تقسیم بندی موانع ازدواج در حقوق فرانسه. ۱۱

فصل دوم (موانع نکاح در حقوق فرانسه). ۱۲

گفتار اول:موانع غیر موجود در قانون مدنی کنونی فرانسه^۶ ۱۳

مبحث اول: ۱۳

الف )مرگ مدنی.. ۱۳

مبحث دوم:وجود طلاق قبلی بین زوجین اینده. ۱۳

گفتار دوم:موانع موجود در قانون مدنی امروز فرانسه. ۱۴

مبحث اول:عدم فسخ نکاح مقدم. ۱۴

مبحث دوم:عده^۱۱ ۱۵

بند اول:طلاق با رضایت متقابل.. ۱۶

بند دوم:طلاق به سبب قطع زندگی مشترک…. ۱۹

بند سوم:طلاق به سبب تقصیر. ۲۰

بند چهارم:ایین دادرسی طلاق.. ۲۱

بند پنجم:قواعد مربوط به سازش… ۲۲

بند ششم:اثار طلاق.. ۲۳

مبحث سوم:قرابت… ۲۴

بند اول:در مورد خانواده قانونی.. ۲۶

بند دوم:در مورد خانواده طبیعی.. ۲۸

بند سوم:در مورد خانواده پذیرفته شده^۱۵ ۲۸

گفتار سوم:موارد معافیت در حقوقفرانسه^۱۶ ۲۹

فصل سوم (موانع نکاح مشترک میان حقوق ایران و حقوق جدید فرانسه). ۳۰

گفتار اول: قرابت در حدود معین.. ۳۱

مبحث اول:قرابت نسبی.. ۳۱

بند اول:مفهوم نسب… ۳۱

بند دوم:نسب مشروع. ۳۲

بند سوم:نسب ناشی از شبهه. ۳۲

بند  چهارم:نسب ناشی از تلقیح مصنوعی.. ۳۳

بند پنجم:نسب ناشی از زنا(نسب نامشروع) ۳۳

بند ششم:محارم نسبی در قانون مدنی.. ۳۳

بند هفتم:دلایل حرمت ازدواج با محارم نسبی.. ۳۴

مبحث دوم:قرابت نسبی در قانون فرانسه. ۳۵

بند اول:در مورد خانواده قانونی.. ۳۵

بند دوم:در مورد خانواده طبیعی.. ۳۶

بند سوم:در مورد خانواده پذیرفته شده. ۳۶

مبحث سوم:قرابت سببی در حقوق ایران. ۳۶

بند اول:فلسفه ممنوعیت ازدواج با محارم سببی.. ۳۶

بند دوم:مفهوم مصاهره. ۳۷

بند سوم:محرمات ناشی از مصاهرهاز منظر قانون مدنی.. ۳۷

بند چهارم: نزدیگی به شبهه و زنا ۳۷

بند پنجم:نکاح با کسانی که جمع بین انهاممنوع است… ۳۸

ب) نکاح با برادر زاده و خواهر زاده زن: ۳۸

مبحث چهارم:قرابت سببی در حقوق امروز فرانسه. ۳۹

بند اول:ممنوعیت سببی در خط مستقیم.. ۳۹

بند دوم:خویشاوندان سببی در خط اطراف… ۳۹

گفتار دوم:عدم فسخ نکاح مقدم. ۴۰

مبحث اول:همسر داشتن در حقوق ایران. ۴۰

بند اول:داشتن چهار زن دائمی.. ۴۱

بند دوم:سابقه تاریخی.. ۴۵

بند سوم:تعدد زوجات در قانون مدنی.. ۴۷

بند چهارم:قانون حمایت خانواده ۴۸

مبحث دوم:همسر داشتن در حقوق فرانسه. ۵۲

گفتار سوم:عده ی زن. ۵۳

مبحث اول: اقسام عده. ۵۴

بند اول:عده وفات… ۵۴

بند دوم:عده طلاق.. ۵۴

بند سوم:عده بذل یا انقضاء مدت در ازدواج موقت… ۵۶

بند چهارم:ازدواج با زنی که در عده است… ۵۶

بند پنجم: زنا با زنی که در عده رجعیه است… ۵۷

مبحث دوم: عده در حقوق فرانسه. ۵۷

فصل چهارم (موانع نکاح اختصاصی حقوق ایران). ۵۹

گفتار اول: محارم رضاعی.. ۶۰

مبحث اول:محارم رضاعی در قانون مدنی.. ۶۰

مبحث دوم: تفسیر محدود قانون مدنی در محارم رضاعی.. ۶۱

گفتار دوم: مطلقه بودن به سه طلاق و نه طلاق.. ۶۲

مبحث اول:موانع نکاح با زنی که سه بار طلاق داده شده است… ۶۲

مبحث دوم:نه طلاق.. ۶۳

گفتار سوم: کفر. ۶۴

مبحث اول: معنای کفر. ۶۴

مبحث دوم: اقسام کفر. ۶۴

مبحث سوم:کفر در قانون مدنی.. ۶۵

مبحث چهارم: ۶۵

ازدواج زن مسلمان با مرد نامسلمان. ۶۵

مبحث پنجم: ازدواج مرد مسلمان با زن نامسلمان. ۶۶

گفتار چهارم: لعان. ۶۷

مبحث اول:تعریف لعان. ۶۷

مبحث دوم:تشریفات لعان. ۶۷

گفتار پنجم:احرام. ۶۸

گفتار ششم:لواط.. ۶۸

مبحث اول:تعریف لواط.. ۶۸

مبحث دوم:لواط در قانون مدنی.. ۶۹

گفتار هفتم:تابعیت خارجی.. ۶۹

مبحث اول:ازدواج زن ایرانی با مرد بیگانه. ۶۹

مبحث دوم:ضمانت اجرا ۷۰

گفتار هشتم:زنا ۷۰

مبحث اول:زنا بازن شوهردار. ۷۰

مبحث دوم:زنا با زنی که در عده ی رجعیه است… ۷۱

مبحث سوم:تاثیر زنا بر ازدواج با زانیه. ۷۱

قانون حاکم بر شرایط و موانع ازدواج.. ۷۲

موارد معافیت در حقوق فرانسه. ۷۳

نتیجه گیری: ۷۴

فهرست منابع. ۷۵