مبانی نظری بازی درمانی (پیشینه پژوهشی بازی درمانی) نظریه های بازی درمانی

فهرست

بازی‌درمانی

مفهوم بازی

طبقه‌بندی بازی‌ها

طبقه‌بندی کارل گروس

طبقه‌بندی کرا

طبقه‌بندی پرز

طبقه‌بندی اشترن

طبقه‌بندی شارلوت بوهلر:

طبقه‌بندی پیاژه

اهداف بازی

ایجاد نشاط

بهبود رشد بدنی

رشد روانی عاطفی

پرورش تخیل

عوامل مؤثر در بازی

جنسیت

سن

هوش

تأثیر همبازی‌ها

نقش اطرافیان

موقعیت اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی خانواده

محیط زندگی

نقش فضای بازی

تأثیر تلویزیون

نقش بازی

نقش بازی در رشد اجتماعی کودک

نقش بازی در رشد ذهنی کودک

نقش بازی در رشد عاطفی کودک

نقش بازی در رشد جسمی کودک

بازی‌درمانی

مفهوم بازی‌درمانی

اصول بازی‌درمانی

انواع بازی‌درمانی

بازی‌درمانی با روش مستقیم:

بازی‌درمانی با روش غیر مستقیم:

کاربرد و محیط بازی‌درمانی

مبانی نظری

نظریه‌های بازی

نظریه کارایی یا انرژی اضافی

نظریه استراحت یا رفع خستگی

نظریه باز پیدایی (تجدید تکامل)

نظریه پیش تمرین یا تمرین مهارت‌ها

نظریه تخلیه هیجانی

– نظریه دهلیز فعالیتهای غریزی

نظریه جبران

نظریه پویایی دوران کودکی

نظریه فروید

دیدگاه اسلام در مورد بازی

رویکردهای بازی‌درمانی

بازی‌درمانی بر اساس رویکرد روان تحلیلی

بازی‌درمانی بر اساس رویکرد رفتاری شناختی

بازی‌درمانی بر اساس رویکرد گشتالت درمانی

بازی‌درمانی کودک محور

رویکرد ارتباط درمانی

بازی‌درمانی بر اساس رویکرد آدلر

تحقیقات پیشین

تحقیقات داخلی

تحقیقات خارجی

منابع و مآخذ

 بازی‌درمانی

 مفهوم بازی

درفرهنگ نامه وبستر بازی به شرح زیر تعریف‌شده است: الف) حرکت، جنبش و فعالیت ب) آزادی یا محدوده‌ای برای حرکت یا جنبش ج (فعالیت یا تمرین برای سرگرمی، تفریح یا ورزش (مهجور ۱۳۹۰)

درفرهنگ عمید بازی به دو صورت اسم و فعل تعریف‌شده است، به‌صورت اسم در معانی سرگرمی به چیزی، ورزش، تفریح و قمارآمده است و به‌صورت فعل، بازی کردن، چیزی در دست گرفتن و خود را بیهوده با آن سرگرم ساختن و فریفتن معنی شده است. (مهجور ۱۳۹۰)

بازی وسیله‌ای است که کودک خودرا با آن تربیت می‌کند، وبی‌شک این تربیت، بهترین و مفیدترین انواع تربیت است (زارع و همکاران، ۱۳۸۶). بازی کودکان فقط برای تفریح نیست، بلکه باید آن را جدی‌ترین کار کودکان قلمداد کرد، زیرا فعالیتی قابل ارزشیابی است. بازی، تلاش و فعالیت لذت بخش وخوشایند ومفرحی است که برای رشد همه جانبه کودک ضروری است. روانشناسان معروف کودک به نام گزل^[۱] و ایلگ^[۲] این‌گونه بیان داشته‌اند که بازیهای کاملاً جذاب برای رشد کامل عقلی ضروری به نظر می‌رسد. برخلاف بزرگ‌سالان که ابزار ارتباطی آن‌ها طبعاً بیان کلامی است ابزار طبیعی ارتباط در کودکان بازی و فعالیت است) لندرث ۲۰۰۲) کودکی که از بازی می‌گریزد هرگز رشد سالم ندارد و ازلحاظ روانی بیمار است و باید فوراً به درمان او پرداخت. به عقیده وولورث^[۳] حتی تخیل کودک، نوعی بازی است و می‌توان گفت: بازی معمولاً اگر دائماً هم نباشد، شامل عامل تخیل و اختراع است (زارع و همکاران، ۱۳۸۶).

بازی فعالیتی است که کودک در طی آن درک می‌کند، درمی یابد و در آن احساس راحتی می‌کند. بازی بخش تفکیک ناپذیر دنیای کودک است. روش او برای ایجاد ارتباط، وسیله او برای مبادله و آزمایش است و کلاً نوعی یکی کردن و تسلط بر واقعیت‌های خارجی محسوب می‌شود.) لندرث ۲۰۰۲) بازی یک روش طبیعی یادگیری است. کودک ازراه بازی تجربه و آزمایش می‌کند. نتیجه می‌گیرد و می‌آموزد بازی قدرت ابداع و ابتکار و تمرکز را در کودک می‌پروراند و او را درکشف رابطه میان اشیاء و آنچه پیرامون اوست یاری می‌دهد. کودک در بازیهای انفرادی و یک نفره ) زیر ۳ سالگی (با اشیاء و رنگ‌ها و صداها آشنا می‌شود و در بازی با وسیله‌های ماشینی با طرز کار و نیرویی که سبب حرکت آن‌ها می‌شود آشنا می‌شود. در بازی جورچین) پازل (به رابطه جزئی و کلی پی می‌برد ودرآب بازی اجسام شناور و غیرشناور را کشف می‌کند (زارع و همکاران، ۱۳۸۶).

[۱]. Gesel

[۲]. Ilg

[۳]. Wood wort