.:رویال آی تی:.

مقدمه

امروزه اینترنت به بستري گسترده جهت انجام معاملات تجاري و رسانه­اي قوي جهت انجام بازاریابی شرکتها تبدیل شده است. گسترش کاربرد فناوري اطلاعات و ارتباطات، عرصه هاي مختلف زندگی بشر را تحت تأثیر قرار داده است. تجارت الکترونیکی به عنوان یکی از دستاوردهاي نوین عصر اطلاعات، عرصه تجارت جهانی را دستخوش تغییر فراوانی کرده، قواعد بازي را دگرگون ساخته و مزیت هاي شگفت آوري را در شیوه هاي انجام کسب و کار، براي مصرف کنندگان و فروشندگان ایجاد نموده است. تجارت الکترونیکی به ابزاري حیاتی در انجام کسب و کار تبدیل شده است و با فرصتهایی که ارائه می­کند به نظر می­رسد هیچ برگشت به عقبی به شکل­هاي سنتی کسب و کار وجود ندارد. آمارها و ارقام، حاکی از رشد سریع و روزافزون تجارت الکترونیکی در کشورهاي پیشرفته و نیز اتخاذ سیاستها و راهبردهاي لازم براي گسترش آن در کشورهاي در حال توسعه می باشد. در گزارشی از مؤسسه تحقیقاتی فارستر، یکی از تحلیل­گران قوي در صنعت تجارت الکترونیکی، آمده است تجارت الکترونیکی  کسب و کار در برابر مشتری با یک نرخ رشد تقریبا یکنواخت (حدود ۱۹ درصد در سال) براي بسیاري از مشتریان، نوع مانوسی از خرید محسوب می شود (کیم و همکاران ۲۰۰۸).

در ایران نیز آمارهای ارائه شده از سوی مرکز مدیریت توسعه ملی اینترنت همانطور که در شکل ۱-۱ دیده می­شود نشان دهنده افزایش ضریب نفوذ اینترنت با رشد بالا است. این مقدار در پایان سال ۹۱ به ۰۶/۶۱ رسیده که تعداد کل کاربران در این زمان ۴۵۸۸۴۱۴۴ نفر می­باشد. (iriu.ir/matma)

نمودار ضریب نفوذ اینترنت از سال ۸۷ تا ۹۱

با توجه به آمارهاي رسمی مبنی بر افزایش ضریب نفوذ اینترنت و نیز گسترش امکان دسترسی بیشتر به اینترنت در سراسر کشور در سالهاي اخیر و به علاوه افزایش نرخ نفوذ کارت­هاي اعتباري در میان کاربران ایرانی (قابل استفاده از طریق اینترنت)، انتظار می­رفت در کشور ما نیز رونق و توسعه تجارت الکترونیکی با سرعت بیشتري انجام پذیرد. در حالی که طبق آمار بانکهاي کشور، تنها درصد کمی از تراکنش­هاي الکترونیکی کاربران به صورت اینترنتی انجام می­گیرد و استقبال از خرید الکترونیکی افزایش چندانی نداشته است. بنابراین سوالی که مطرح می شود این است که علت عدم مشارکت مشتریان در تجارت الکترونیکی چیست؟ مهم ترین دلیلی که مانع از انجام خرید اینترنتی توسط کاربران می­شود، کدام است؟

تجارت الکترونیک

طی دهه­هاي اخیر تجارت، پیشرفت­هاي بسیاري کرده است؛ به­طوري که حجم وسیعی از مبادلات دیگر چهره به چهره نیستند و بیشتر از طریق تلفن و پست و با استفاده از کارتهاي اعتباري انجام می­شوند. شکل­هاي جدید از پول و روشهاي پرداخت که امروزه وجود دارند، نظیر چک الکترونیکی، کارتهاي اعتباري هوشمند نه تنها به تحولات عمده در فرآیند خرید منجر شده­اند، بلکه امکان ورود شرکت­ها در عرصه تولید پول را که تا به امروز تنها در اختیار دولت­ها بود، میسر ساخته است (خانی،۱۳۸۶). تجارت الکترونیک یکی از ابعاد کسب و کار الکترونیک است. امروزه براي اغلب شرکت­ها، تجارت الکترونیک چیزي بیش از خرید و فروش برخط محصولات است. تجارت الکترونیک در حال تغییر دادن شکل رقابت، سرعت اقدامات، جریان تعاملات، محصولات و پرداخت توسط مشتریان به شرکت­ها و از شرکت­ها به تامین­کنندگان می­باشد (جعفرنژاد و دیگران،۱۳۸۸). تجارت الکترونیک در صف مقدم تحولاتی قرار گرفته که شیوه انجام فعالیت­هاي بازرگانی را تغییر می­دهد و انقلاب صنعتی قرن بیست و یکم نامیده می­شود که با پیدایش اینترنت به سرعت رو به پیشرفت و گسترش نهاده است. در تجارت الکترونیک، اطلاعات و خدمات به کمک شبکه­هاي کامپیوتري خرید و فروش و یا تبادل می­شود. خرید و فروش می­تواند عمده یا خرد، کالاي فیزیکی یا غیرفیزیکی مانند کتاب یا نرم­افزار، ارائه سرویس­هاي گوناگون به خریداران مانند مشاوره پزشکی یا حقوقی و دیگر مواد بازرگانی مانند مناقصه­ها و مزایده­ها و یا خرید و فروش براي اطلاعات بین سازمانها، سازمانها با افراد یا بین افراد باشد. تعاریف گوناگونی ارائه شده است که اغلب آنها مبتنی بر تجربه­هاي گذشته در استفاده از تجارت الکترونیک بوده است.

تجارت الكترونيكي قبل از تئوري­هاي جديدي مانند فرآيند مهندسي مجدد كسب و كار، مديريت كيفيت جامع، تحويل به موقع ، مديريت ارتباطات با مشتري پيدايش يافت. بر اساس يكي از تعاريف تجارت الكترونيكي عبارت از خريد و فروش كالاها و خدمات و اطلاعات از طريق شبكه­هاي كامپيوتري از جمله اينترنت است(منيژه حقيقي نسب، ۱۳۸۷).