سلام دوست عزیز وارد حساب کاربری خود شوید
امروزه بحرانهاي سياسي، اقتصادي و مسائلي نظير محدوديت دوام ذخاير فسيلي، نگرانيهاي زيست محيطي، ازدحام جمعيت، رشد اقتصادي و ضريب مصرف، همگي مباحث جهان شمولي هستندکه با گستردگي تمام فکر انديشمندان را در يافتن راهکارهاي مناسب در حل معضلات انرژي در جهان، بخصوص بحرانهاي زيست محيطي به خود مشغول داشتهاند]۱[. بديهي است امروزه، پشتوانه اقتصادي و سياسي کشورها، بستگي به ميزان بهرهوري آنها از منابع فسيلي دارد و تهيگشتن منابع فسيلي، نه تنها تهديدي براي اقتصاد کشورها صادرکننده است. بلکه نگراني عمدهاي را براي نظام اقتصادي ملل وارد کننده به وجود آورده است. صاحبان منابع فسيلي بايستي واقعگرانه بدانند که برداشت امروز ايشان از ذخاير فسيلي، مستلزم بهرهوري کمتر فردا و نهايتا تهيشدن منابعشان در مدت زماني کمتر خواهد بود.
آلودگي هوا، صوتي حرارتي، پساب صنعتي و تغييرات ناشي از اين آلودگيها روي زمين، آثار زيانباري بر جا گذاشته است که ميبايست از گسترش اين آلودگيها جلوگيري کرد. منابع انرژي تجديدپذير مثل باد و خورشيد ميتوانند کمکهاي زيادي درکاهش وابستگي به سوختهاي فسيلي صورت دهند.
اما مشکل عمده اين منابع وابستگي آنها به وضعيت آب و هوايي ميباشد. به همين دليل در خروجي آنها نوساناتي وجود دارد. براي حل اين معضل ترکيب اين واحدها در کنار هم استفاده شده تا خروجي پايدار و بدون نوسان داشته باشيم. تخمين زده ميشود که تقريبا ده ميليون مگاوات انرژي الکتريکي از انرژي بادي به طور مدام در زمين قابل دسترس است. به دليل بلوغ تکنيکي توربينهاي بادي و توليد برق از باد، درميان ساير برنامههاي توليد برق از انرژيهاي تجديدپذير، انرژي باد قابليت بيشتري براي رقابت با انرژي ناشي از سوختهاي فسيلي را دارا است] ۱[. ويژگي ديگر اين منابع، پراکندگي وگستردگي آنها در تمام جهان است. خوشبختانه، بيشتر ممالک جهان به اهميت و نقش منابع مختلف انرژي، به ويژه انرژيهاي تجديدپذير در تامين نيازهاي حال و آينده پيبرده و به طور گسترده، در توسعه بهرهبرداري از اين منابع لايزال، تحقيقات وسيع و سرمايهگذاريهاي اصولي را انجام دادهاند. انرژيهاي تجديدپذير، روز به روز سهم بيشتري در سيستم تامين انرژي جهان را به عهده ميگيرند، از جمله اين انرژيها ميتوان به انرژي بادي، خورشيدي، زمين گرمايي (ژئو ترمال)، زيست توده (بيوماس)، دريايي (جز و مد)، پيل سوختي و هستهاي اشاره کرد. اين انرژيها به دو صورت استفاده مي شوند]۲[:
در حالت مستقل از شبکه سراسري برق، براي تامين انرژي الکتريکي مورد نياز مناطق دور از شبکه سراسري برق از اين نيروگاهها استفاده ميشود. بازه تواني اين سيستمها از چند صدوات تا چندين مگاوات متغير، قابل نصب و راه اندازي ميباشد که ممکن است يک منبع توليد پراکنده به صورت تنها استفاده شود يا اينکه براي افزايش قابليت اطمينان از دو يا چند منبع به صورت موازي با هم استفاده کنند.
در حالت متصل به شبکه سراسري، به منظور تقويت شبکه سراسري برق، جبران کاهش ولتاژ خط و کاهش تلفات از اين واحدها استفاده مينمايند. واحدهاي توليد پراکنده اگر به صورت متصل به شبکه سراسري استفاده شوند داراي مزايايي به صورت زير هستند]۳[:
اين واحدها وقتي به صورت مستقل از شبکه نيز به کار ميروند، مزايا و معايبي دارند. مزاياي اين حالت مانند حالت متصل به شبکه است، اما يکي از معايب موجود اين است که بعضي از واحدهاي تجديدپذير به وضعيت آب و هوايي وابستهاند. اين وابستگي باعث ايجاد نوساناتي در خروجي اين واحدها ميشود، که مطلوب نيست.
براي رفع اين مشکل معمولا سعي ميشود ترکيبي از واحدها را در کنار هم استفاده کنند. اين ترکيب باعث ايجاد انرژي با کيفيت بالاتر، قابليت اطمينان بالاتر و نوسانات کمتر ميشود. ترکيب واحدهاي تجديدپذير باعث ميشود در مواقعي که يکي از انرژيها کم است بتوان از واحد ديگر جهت تامين بار استفاده کرد.
براي نمونه واحد بادي و خورشيدي، در فصل زمستان و پاييز که انرژي خورشيدي کم است، انرژي بادي به ميزان مورد نياز موجود است و در بهار و تابستان که انرژي خورشيدي بيشتر است، انرژي بادي کمتر است و در واقع اين دو انرژي مکمل يکديگرند.
معمولا در ترکيب واحدهاي تجديدپذير از ابزار ذخيرهساز انرژي استفاده ميکنند، تا در مواقعي که نياز به توان بيشتر بود بار تامين شود. از اين ابزارها ميتوان به پيل سوختي، فوقخازن و باتري اشاره کرد.
پيل سوختي به همراه الکتروليز کار ميکند و يک ذخيرهساز بلند مدت انرژي است. فوق خازن و باتري هم ابزار ذخيرهسازي کوتاه مدت هستند. معمولا سرعت پيل سوختي براي تامين بار کند است به همين منظور از باتري يا فوقخازن براي پاسخگويي به گذراييهاي موجود استفاده ميشود.
نحوه کنارهم قرارگرفتن و کنترل ترکيبات واحدهاي تجديدپذير از اهميت ويژه برخوردار است. بدين صورت که با سيستم کنترلي مناسب ميتوان در هر لحظه ماکزيمم توان خروجي را از هر واحد بدست آورد. بنابراين، آشنايي با نحوه عملکرد، کنترل و وابستگيهاي واحدهاي تجديدپذير به عوامل مختلف، از اهميت ويژهاي در ترکيب اين واحدها برخوردار است. به همين منظور در ادامه ابتدا درباره هر يک از واحد توليد پراکنده مختصر توضيحي داده ميشود.
۱- مقدمه ۱
۱-۱- واحد بادي- ۳
۱-۲- واحد خورشيدي- ۸
۱-۳- پيل سوختي- ۱۱
۱-۴- باتري ۱۵
۱-۵- ميکروتوربين- ۱۹
۱-۶- ديزل ژنراتور ۲۲
۱-۷- ابر خازن- ۲۳
۲- تکنولوژيهاي مختلف ذخيره سازي انرژي الکتريکي۲۶
۲-۱- ذخيره سازي هواي فشرده ۲۷
۲-۲- ذخيره ساز چرخ طيار ۲۷
۲-۳- ذخيره ساز حرارتي برق- ۲۸
۲-۴- ذخيره ساز پمپ آبي- ۲۹
۲-۵- ذخيره ساز مغناطيسي ابررسانا ۲۹
۲-۶- ذخيره ساز ابرخازن- ۳۰
۲-۷- باتريها ۳۰
۲-۸- کاربرد ذخيره سازهاي انرژي در توسعه سيستم قدرت– ۳۰
۲-۸-۱-ذخيره سازي کوتاه مدت– ۳۱
۲-۸-۲-ذخيره سازي ميان مدت ۳۱
۲-۸-۳ ذخيره سازي بلند مدت۳۱
۲-۹- تکنولوژي باطريها و کاربرد آنها در سيستم قدرت۳۱
۲-۹-۱ کاربردهاي مستقيم در سيستم قدرت با هدف افزايش قابليت اطمينان و کيفيت توان۳۳
۲-۹-۲ کاربردهاي غيرمستقيم سيستم قدرت با هدف توسعه قابليتهاي ادوات توان مرسوم ۳۳
۲-۱۰- توصيف مشخصه هاي الکتريکي باطري۳۴
۳- تاثير ذخيرهسازهاي انرژي بر بهره برداري از شبکه توزيع۳۸
۳-۱- اتصال واحدهاي توليدي به شبکه قدرت ۳۸
۳-۲- رويکرد جديد در استفاده از واحدهاي توليد پراکنده: ۳۹
۳-۳- گسترش استفاده از واحدهاي توليد پراکنده، موانع ومشکلات:۴۲
۳-۴- مزاياي گسترش استفاده از واحدهاي توليد پراکنده ۴۳
۳-۵- مزاياي استفاده از واحد توليد پراکنده در کشور ما ۴۴
۳-۶- اثر DG بر عملکرد شبکه و اثرات عمده ناشي از تزريق توان به شبکه توزيع: ۴۶
۳-۶-۱- اثر DG بر تغييرات ولتاژ شبکه توزيع: ۴۶
۳-۶-۲-اثر واحد توليد پراکنده بر شبکههاي انتقال- ۵۴
۳-۶-۳- اثر واحد توليد پراکنده بر توليد متمرکز- ۵۴
۳-۶-۴-اثرات اقتصادي واحد توليد پراکنده در شبکه توزيع: ۵۴
۴- جمع بندي۵۸
۵- منابع و مراجع ۶۱
