.:رویال آی تی:.

مهندسی ارزش

مهندسی ارزش در خلال جنگ جهانی دوم مطرح گردید، در طی جنگ به علت کمبود منابع، ضرورت تغییر مواد اولیه مورد مصرف وطرح ها به وقوع پیوست و در کارخانه جنرال موتور آمریکا مورد استفاده قرار گرفت. این ایده اولین بار در سال ۱۹۴۷ توسط لارنس مایلز مطرح گردید. او معتقد بود: تحلیل ارزش یک روش خلاق و سازمان یافته است که هدف آن شناسایی هزینه‌های غیرضروری است: در تعریف انجمن مهندسی ارزش آمریکا SAVE آمده است: مهندسی ارزش مجموعه تکنیک‌های سیستماتیک و کاربردی است، که براي تشخیص کارکرد یک محصول یا خدمت و تولید یا ایجاد آن کارکرد با حداقل هزینه، به کار می‌رود. امروزه مهندسی ارزش در جهت تولید ایده‌ها و راهکارهاي جدید و بالابردن ارزش پروژه در طیف وسیعی از پروژه‌ها از قبیل پروژه‌های ساختمانی صنعتی استفاده می‌شود و موجبات کاهش هزینه‌ها را به طور چشم گیري فراهم آورده است در زمینۀ پیشرفت‌های حاصله در بخش‌های تولیدي، در سال‌های گذشته، مهندسی ارزش نقش قابل توجهی را ایفا کرده است ]۱[.

بر اساس تعریف مایلز (پدر مهندسی ارزش) مهندسی ارزش یک رهیافت سازمان یافته خلاق با هدف تشخیص مؤثر هزینه‌های غیر ضروری می‌باشند (Miles, 1989). طب تعریف انجمن مهندسی ارزش امریکا، متدولوژی مهندسی ارزش یک ابزار قدرتمند حل مساله است که در عین بهبود عملکرد و یا نگهداشتن آن در حد معمول، هزینه‌ها را کاهش می‌دهد (سارنگ و سارنگ، ۱۳۸۷) در مجموع تعاریفی که برای مهندسی ارزش ارائه شده است، عموما” پنج واژه کلیدی ساختاریافته، چندتخصصی، تحلیل کارکرد، ارزش و هزینه دوره عمر بکار رفته است. همانطور که از تعریف مهندسی ارزش مشخص است، نقاط قوت مهندسی ارزش نسبت به سایر روش‌های کاهش هزینه و بهبود کیفیت، تمرکز بر کارکردهای پروژه یا محصول و بهره‌گیری از خلاقیت گروهی و هم افزایی حاصل از آن در جهت ارائه راهکارهای قابل اجرا در حداقل زمان ممکن می‌باشد  (Kelly and Male, 1993). شاخص ارزش معیاری است که به منظور تعیین میزان بهبود حاصل شده به واسطه انجام مهندسی ارزش در یک پروژه و همچنین مقایسه میزان بهبود صورت گرفته در پروژه‌های مختلف، به واسطه انجام مهندسی ارزش مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مهندسی ارزش که به عنوان یکی از کارآمدترین و مهمترین روش های اقتصادی در عرصه فعالیت های مهندسی شناخته شده است به صورت ذیل تعریف می شود:

مهندسی ارزش یک تکنیک مدیریتی کارکردمحور و تالشی سازمان یافته است که از طریق بازنگری، بررسی و تحلیل تمامی اجزا و فعالیت های یک طرح از زمان شکل گیری اولیه تا مرحله طراحی و اجرا و سپس راه اندازی و بهره برداری و یافتن راهکارهای عملی مناسب، شرایط اجرای آن فعالیت را با هزینه کمتر و زمان کوتاهتر فراهم می نماید بطوریکه کیفیت، ایمنی، قابلیت اطمینان و قابلیت نگهدار ی در همان حد طراحی شده حفظ شده و یا ارتقاء یابد.

در واقع یکی از ابزارهای موثر برای دستیابی به اجرای طرح ها با کمترین هزینه، همراه با اطمینان بخشی طرح، سودمندی، قابلیت تعمیر و نگهداری و حفظ کیفیت کار می باشد.

مهندسي ارزش به لحاظ کـاربرد، شـاهد تحـولات گسـترده و چشـمگيري بـوده اسـت . توسـعه کـابرد مهندسـي ارزش، از بخـش صـنعت بـه پـروژه هـای عمرانـی و پـروژه هـای خـد ماتی، عمـده تـرین تحـولات در ایـن زمینـه اســت. بررســي تحــولات مهندســي ارزش در ســه دهــه اخــير، حــاکي از آن اسـت کـه فرآینـد مهندسـي ارزش، بـه لحـاظ محتـوایي، تکنیـک هـا و شیوه کاربرد، تغیيرهـاي زیـادي نداشـته اسـت امـا بـه لحـاظ شـرایط بــه کــارگيري و توســعه بســترهاي قــانوني و رفــع موانــع اجــر ا در پروژه هاي ساخت، شاهد تحـولات زیـادي بـوده اسـت .

پیشنهاد: مدیریت ریسک، تعریف، انواع و مبانی نظری ریسک (فصل دوم پایان نامه)

مهندسی ارزش از جمله تکنیک‌های قدرتمندي است که با عمر کمی بیش از نیم قرن، جایگاهی ویژه در میان خبرگان ومتخصصان بخش‌های صنعت، عمران و خدمات دارد. مهندسی ارزش روش قدرتمندي براي حل مسائل، کاهش هزینه‌ها و به طور همزمان بهبود عملکرد و کیفیت آن با شناسایی و ارتقاي شاخص‌های ارزش و افزایش رضایت مشتري می‌باشد. در متدولوژي ارزش یک طرح کار سیستماتیک به کار برده می‌شود. با بکارگیري مهندسی ارزش می‌توان از نیل به حداکثر سود، با انعطاف پذیري بیشتر سیستم مطمئن بود. از دیدگاه انجمن مهندسی ارزش آمریکا، مهندسی ارزش روشی سیستماتیک با تکنیک‌های مشخص است که کارکرد محصول یا سرویس را شناسایی می‌کند و براي آن کارکرد، ارزش مالی به نحوي ایجاد می‌کند که آن کارکرد در کمترین هزینه با حفظ قابلیت اطمینان و کیفیت موردنظر انجام گیرد.

مهندسی ارزش برپایه تحلیل کارکردهاي فرآیند استوار است. کارکرد به عنوان هدف مشخص و کاربردي موردنظر براي هر آیتم تعریف می‌شود که تشریح می‌کند که چه کاري باید انجام شود. در یک کارگاه مهندسی ارزش، با تفکیک کارکردهاي هر آیتم به کارکردهاي اصلی و فرعی؛ سعی در بالا بردن بهاي هر آیتم در رابطه با عملکردهاي ضروري دارد. مرکز اصلی مهندسی ارزش، مفهوم خلاقیت است، که براي ایجاد انبوه ایده‌های نو علاوه بر روش‌های متعارف طراحی یا اجرا براي رسیدن به عملکرد یا عملکردهاي تعریف شده بکار می‌رود ]۱۳[.

همچنین باید به یاد داشت که آنالیز ارزش یک روش خالق و سازمان یافته است که هدفش شناسایی هزینه های غیر ضروری می باشد. هزینه هایی که نه کیفیت را افزایش می دهد و نه کارآیی را، نه طول عمر محصول را، نه به چشم می آیند و نه مورد عالقه مشتری می باشند.

مهندسي ارزش به عنوان يك ابزار مديريتي در مهندسي عمران بايـد بتوانـد منجربه نتايج زير شود:

• پايين آوردن هزينه؛
• به حداقل رساندن پيچيدگيها؛
• كاهش زمان؛
• انعطافپذيري؛
• استفاده از انديشهها و خلاقيتها؛
• تأمين كامل نيازها؛
• بهينه كردن فرآيندهاي كاري؛
• ارتقا يا ثبات كيفيت.

به طور کلی هدف مهندسی ارزش را می توان حصول به هزینه های کمینه بدون کمترین میزان کاهش در کیفیت، رضایتمندی، اعتبار و بهبود کیفی دانست که مهندسین “هزینه یابی هدفمند” در جهت “کاهش هزینه در مرحله طراحی” وبرنامه ریزی بلند مدت سود را هدف مهندسی ارزش تلقی می کنند.

۲-۲-۱- گام‌های فرآیند مهندسی ارزش

بر اساس استاندارد منتشر شده انجمن بین المللی مهندسی ارزش (SAVE) فرایند مهندسی ارزش در قالب سه گام عمده انجام می‌شود کنه به ترتیب عبارت‌اند از: (۱) گام پیش مطالعه، (۲) گام مطالعه اصلی (مطالعه ارزش)، (۳) گام پس مطالعه) مطالعه تکمیلی) هر یک از این سه گام به فازها یا فعالیت‌های مهمی تقسیم می‌شوند که به تفکیک ارائه خواهند شد (شکل (۱-۲). (SAVE International,1998))

شکل (۲-۱) مراحل مطالعه ارزش ]۲[

پیشنهاد می شود از این پایان نامه هم بازدید کنید: تاثیر مدیریت ریسک در کاهش هزینه های پروژه و افزایش بهره وری

الف – مرحله اول پیش کارگاه / پیش مطالعه:

فعالیت‌های پیش مطالعه: مودگ (۱۹۷۱) مرحله پیش مطالعه را بدین شرح توصیف می‌نماید: «استفاده از روابط انسانی خوب، الهام بخشیدن به کارگروهی، کار مؤثر روی ویژگی‌ها، غلبه بر موانع و بکار بردن قضاوت خو در کسب و کار.» (Mudge, 1971) در حقیقت هدف از این مرحله برنامه ریزی و سازمان دهی مطالعه ارزش می‌باشد.

ب – مرحله دوم کارگاه / مطالعه ) برنامه کار ارزش(:

۱- گام اطلاعات: آماده سازی افراد تیم مهندسی ارزش و در اختیار داشتن اطلاعات صحیح، کلید موفقیت مطالعه مهندسی ارزش است. لذا در ابتدا یک سطح پایه از شناخت، با جمع آوری اطلاعات در دسترس، پیش از آغاز کارگاه ایجاد می‌شود. هدف از این گام در و تعریف وضعیت موجود پروژه و محدودیت‌های اثرگذار بر نتایج پروژه و همچنین تعیین اهداف مطالعه است.

۲- گام تحلیل کارکرد: فاز تحلیل کارکرد قلب تکنیک مهندسی ارزش است. هدف از این گام در پروژه از منظر کارکردی است، یعنی پروژه باید چه کاری انجام دهد به جای اینکه پروژه الان چگونه است. در این مرحله کل پروژه و اجزای تشکیل دهنده آن به منظور تعیین کارکردها و کاربردهای آن‌ها مورد مطالعه قرار می‌گیرد.

۳- گام خلاقیت: هدف از این گام تولید تعدادی ایده، در ارتباط با سایر روش‌های تحقق کارکرد است. در این مرحله بر روی هر کارکردی که در گام تحلیل کارکرد، نیاز به تقویت آن احساس می‌شود، فعالیت صورت می‌گیرد و از طریق توفان فکری، اعضای تیم مهندسی ارزش وادار می‌شوند که به گونه ای خلاق بر روی اهداف و کارکردها تمرکز نموده و راه‌هایی را پیشنهاد دهند که کارکردهای موجود در پروژه به طریق بهتری به انجام برسند.

۴- گام ارزیابی: هدف از این گام کاهش تعداد ایده‌ها و ارائه فهرست کوتاهی از پرپتانسیل ترین ایده‌ها برای بهبود و تحقق کارکردهای پروژه با لحاظ الزامات کیفی و محدودیت منابع است.

۵- گام توسعه: هدف از این گام بررسی بیشتر و توسعه فهرست کوتاهی از ایده‌ها و توسعه مناسب آن‌ها به گزینه هنای جایگزین ارزش می‌باشند. دراین مرحله تمام آثار هزینه ای، کیفی و زمانی اجرای ایده‌ها بر طرح اولیه، بررسی و اعلام می‌گردد.

۶- گام ارائه: فعالیت‌های اصلی در فاز ارائه، به بحث در مورد مشکل، توضیح وضعیت قبل و بعد از حل مشکل، توضیح مزایا و معایب، صرفه جویی‌های هزینه‌های بالقوه و بهبود ارزش می‌پردازد. این فاز هیچگونه تکنیک خاصی را شامل نمی‌شود.

ج – مرحله سوم پس کارگاه / پس مطالعه:

۱- گام اجرا: هدف از این گام حصول اطمینان از اجرایی شدن گزینه‌های ارزش پذیرفته شده و تحق و تأیید مزایای برنامه ریزی شده مطالعه ارزش است.

۲- فعالیت‌های پیگیری مطالعه ارزش: هدف از فعالیت‌های پیگیری، اجرای نتایج مطالعه ارزش و بهبود کاربرد روش شناسی ارزش برای مطالعات آتی می‌باشد ]۲[.