گزارش کارآموزی در دادگاه رشته کامپیوتر کاردانی و کارشناسی

تاریخچه دادگاه

قضاوت و دادرسی از روزگار قدیم که به صورت ساده و ابتدایی در قالب داوری و قضاوت خصوصی جریان داشته و تا به امروز به صورت نظام پیچیده درآمده است و متناسب با درجه تمدن نوع حکومت و متقاضیان و ملاحظات سیاسی، اجتماعی و علمی جوامع تغییر و تحول یافته است. به عبارت دیگر پویایی و تحول جز لاینفک و غیرقابل اجتناب هریک از عناصر و مولفه نظام قضایی است.

تحول نهاد دادرسی در سرزمین کهن ایران جریانی مداوم و پرفراز و نشیب است و روند تحول آن نسبت مستقیم و گسترده ای با نوع حکومت این رایج وضعیت سیاسی و اجتماعی داشته است.

به موجب اصل ۱۵۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران «مرجع رسمی تظلمات و شکایات دادگستری است» تشکیل دادگاه ها و تعیین صلاحیت آنها منوط به حکم قانون است. اصل ۷۱ متمم قانون اساسی مشروطه نیز «دیوان عدالت عظمی و محاکم عدلیه» را «مرجع رسمی تظلمات عمومی» قرار داده بود.

دادگستری (عدلیه) مجموعه ای از دادگاهها و نیز دیوان عالی کشور است که به موجب قوانین از همان ابتدای سالهای ۱۳۲۹ قمری (۱۲۹۰شمسی) با عنوان های گوناگون تشکیل شده و به تظلمات و شکایات در حدود صلاحیت خود رسیدگی نموده و می نماید و در حال حاضر مراجع عمومی در قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب مصوب ۱۳۷۳ و اصلاحات بعدی آن پیش بینی شده است و اینک دادگستری استانها زیر مجموعه ای از قوه قضائیه که به موجب اصل ۱۵۶ قانون اساسی به عنوان یک قوه ی مستقل شناخته شده می باشد.

دادگاه عمومی بخش انار نیز از جمله دادگاههایی می باشد که به دلیل عدم تشکیل دادسرا دارای صلاحیت دادگاه بخش می باشد و مسئول رسیدگی به کلیه پرونده های حقوقی و قضایی به استثناء پرونده هایی می باشد که در صلاحیت سایر محاکم است.

انواع خدمات دادگاه عمومی

این مجموعه به مردم در خصوص تظلم خواهی و حل و فصل دعاوی حقوقی اشخاص حقیقی و حقوقی و همچنین رسیدگی به جرایم کیفری اقدام می نماید و خدمات دیگری نظیر رسیدگی به امور صغار و محجورین و امور سرپرستی را انجام می دهد. امورری از جمله پیشگیری از وقوع جرم نیز از طریق ستاد حفاظت و پیشگیری از جرایم به عمل می آید.

از طریق این ستاد در محلات و مناطق شهر هسته های پیشگیری تشکیل که با اطلاعات به موقع نسبت به جلوگیری از وقوع جرم اقدام می گردد. و همچنین نسبت به اجرای احکام در مورد دعاوی حقوقی و جرایم کیفری اقدام می گردد و پرونده های مربوط به جرایم در صلاحیت دادگاه انقلاب نیز نظیر جرایم مربوط به مواد مخدر رسیدگی می گردد.

شرح مختصری از خدمات دادگاه عمومی

افراد در دادگستری مبادرت به طرح دعاوی مدنی و بازرگانی و امور حسبی در دادگاههای حقوقی از طریق طرح دادخواست می نماید و دادگاه اقدام به تشکیل جلسات رسیدگی و بررسی دلایل و سپس صدور رای می نماید و در خصوص جرایم کیفری بعد از احضار و جلب متهمین و کسب دلایل و رسیدگی مبادرت به صدور حکم می نماید.

نحوه ی رسیدگی به جرایم کیفری مربوط به مواردی است که جرمی اتفاق می افتد و جرم از نظر قانونی به هر فعل یا ترک که در قانون برای آن مجازات تعیین شده است می باشد. به عنوان مثال انجام جرایمی نظیر کلاهبرداری، جعل و خیانت در امانت و شرب خمر و… که دارای مجازاتهایی نظیر حبس و شلاق و… می باشد؛ البته روند رسیدگی به جرایم کیفری بدین صورت است که ابتدا شاکی شکایت خود را در دادسرای عمومی و انقلاب که ریاست آن بر عهده دادستان است مطرح می نماید و مقامات دیگری نظیر دادیار و بازپرس نیز در دادسرا وجود دارند. پس از انجام تحقیقات و تعقیب متهمین در صورت احراز جرم در دادسرا کیفرخواست صادر و به تایید دادستان می رسد و سپس پرونده جهت رسیدگی به دادگاه عمومی جزایی ارسال می گردد که دادگاه یا به تصدی رئیس و یا دادرس علی البدل تشکیل می گردد و پس از رسیدگی مبادرت به صدور رای می نماید که رای صادره نیز در دادگاه تجدیدنظر قابل اعتراض است. البته نحوه ی رسیدگی به جرایم مهم نظیر قتل عمد و سایر موارد که مجازاتهایی نظیر قصاص، اعدام و… دارد پس از صدور کیفرخواست در دادسرا جهت رسیدگی به دادگاه کیفری استان که یکی از شعب دادگاه تجدید نظرات ارسال می گردد. اما در خصوص نحوه ی رسیدگی به دعاوی حقوقی که در آنها موضوع جرم مطرح نمی باشد و شامل دعاوی مالی نظیر مطالبه و دعاوی غیرمالی نظیر طلاق می گردد، رسیدگی بدین صورت است که طرح دعوا بدواً از طریق تقدیم دادخواست به صورت مستقیم به دادگاه عمومی حقوقی صورت می گیرد و دادگاه پس از رسیدگی و ارزیابی عدله ابرازی طرفین مبادرت به صدور رای می نماید که البته این رای قابل اعتراض در دیوان عالی کشور می باشد.

موقعیت رشته کامپیوتر در دادگاه عمومی

نظر به مکانیزه شدن بسیاری از فعالیت ها در دادگاهها از جمله راه اندازی سیستم مدیریت پرونده معروف به CMS (System Manager Case) که از طریق آن کلیه فعالیت های مربوط به پرونده ها از بدو تشکیل و نظیر ثبت اسامی افراد و تعیین اوقات دادرسی و تشکیل جلسات و امور جانبی دیگر تا زمان صدور رای باید از طریق سیستم و رایانه صورت گیرد، لذا آشنایی با مفاهیم رایانه کاربرد و نقش زیادی در محاکم دارد.

بررسی شرح وظایف رشته کامپیوتر در دادگاه عمومی

بدواً نام و مشخصات طرفین دعوا به صورت کامل به همراه آدرس در سیستم ثبت می گردد. سپس با تعیین وقت دادرسی از طریق سیستم، طرفین از طریق ابلاغ و احضار دعوت به رسیدگی می گردند و در کلیه مراحل و فرآیند دادرسی و تصمیمات، و سپس آراء و احکام دادگاه نیز در سیستم ثبت و به طرفین ابلاغ می گردد.

امور جاری در دست اقدام

کلیه فعالیت های جدید سازمانی از جمله ثبت میزان هزینه های دادرسی و اخطاریه ها و احظاریه ها از طریق سیستم و به صورت پیامکی ارسال می گردد.

البته امروزه در دستگاه قضایی سعی بر این است که به منظور صرفه جویی در وقت هزینه ها از حضور مراجعین به دادگستری کاهش یابد و بحث دادرسی الکترونیکی نیز در حال توسعه است.

برنامه های آینده

در آینده سعی بر این است که از حضور و مراجعه مستقیم ارباب رجوع به محاکم کاسته شود و طرفین بتوانند لوایح دفاعی و مدارک و ادله خود را از طریق سیستم ارسال نمایند.