.:رویال آی تی:.

قارچ شناسي:

قارچها مجموعه بسيار وسيعي را حدود يكصد هزار گونه تشكيل مي دهند كه از نظر شكل ظاهري و اندازه عده اي فوق العاده متفاوت مي باشند.  عده اي از اينها ذره بيني و برخي ديگر مانند پلي پور (Polypores) و ليكوپردن بوريستا (lycoperdon borista) بسيار بزرگ هستند.  اين گروه از موجودات  از كوچك و بزرگ دنيايي را تشكيل مي دهند كه هر كدام بر حسب طبيعت خود محيط مناسبي را انتخاب مي نمايند.

قارچها بر خلاف باكتريها و جلبكهاي آبي كه فاقد هسته حقيقي مي باشند (protocaryotes) همگي داراي هسته مشخص بوده (eucayotes) اين نظر به جلبكهاي قرمز سبز گياهان گلدار و حيوانات نزديك مي‌شوند.قارچها را در طبقه  بندي موجودات زنده جزو  گياهان و رده فيتهاي بدون كلروفيل به حساب مي‌آورند.

تغذيه  و طرق زندگي قارچها:

اين موجودات به  علت فقدان كلروفيل قادر به استفاده از كربن هوا  به طريق فتوسنتز نيستند و همواره  نسبت به اين عنصر هتروتروف   (heterotropt) مي باشند. اين طبيعت هتروتروفي و عدم استقلال موجب مي شود كه آنها را به سه گروه:

۱-گندروي (saprophytes)

۲-انگل (parasites)

۳-همزي (symbiotes)

تقسيم مي كنند.

قارچهاي كلاهدار با زندگي بر روي مواد آلي مرده ساپروفيت ناميده مي شوند.  گروهي از اين قارچهاي چتري ممكن است  با زندگي  صورت انگلي مواد غذايي مورد نياز خود را از مواد زنده به  دست آورند و گروه ديگر حالت اختياري دارند يعني مي توانند به حالت ساپروفيتي يا پارازيتي زندگي كنند.  قارچهاي كلاهدار ديگري نيز به صورت همزيستي با گياهان به  سر مي برند كه ميكرو ريز ناميده مي شوند. دو اصلاح (mushroo toadstool) در مورد قارچهاي كلاهكدار به كار مي رود. قارچهاي چتري متعلق به راسته (aphyllophorales & agaricale) از رده بازيديوميستها است. و گروه خوراكي آنها (mushroom) و قارچهاي سمي (toadstool) ناميده مي شوند.

زندگي قارچ:

قارچ نوعي گياه است كه اندام غير جنسي آن به نام ميسيليوم (mycelium)يا ريسه  كه از رشته هاي نازك ميكروسكوپي يا هيف (hyph) تشكيل شده اغلب به  چشم نمي آيد.  آنچه به عنوان قارچ  مي‌شناسيم يعني مجموعه  كلاهك و پايه دستگاه توليد  مثلي اين گياه است مجموعه خاص را كه توليد كننده و نگه دارنده هاگ هستند همينيوم (hymenium) مي گويند. هاگ ذره  بسيار ريزي است كه كم و بيش گرد بوده و قطر آن از چند هزارم ميليمتر تجاوز نمي كند. هاگ را ميتوان بذر قارچ به حساب آورد.

هر ميلي گرم  هاگ قارچ  شامي حدود بيست مليون ذره  را شامل مي شود و يك قارچ كامل در طول دوره زندگي خود چندين ميليارد هاگ توليد مي كند.

۱-بازيديوميستها: (basidiomycotes)  كه هاگهايشان بيرون از زايده هاي هاگزا (baside) تشكيل مي شود.

۲-آسكوميستها: (ascomysetes) (شامل موريلها) كه هاگ هايشان در داخل زائده بلندي به  نام آسك (asgue) به وجود مي آيد

ساختمان رويشي قارچها:

تكثير قارچ به وسيله جوانه هاي حاصل از ميسيليوم مقاوم و سپور صورت مي گيرد.  ميسيليوم  مقاوم كه شامل رشته هاي نازك ميكروسكوپي  يا هيف مي باشد اغلب با فراهم شدن شرايط مناسب جوانه ها يي توليد مي نمايند و قارچ جديد را به وجود مي آورند. اين ميسيليوم بيشتر اوقاف و گاهي رنگي بوده در خاك يا تكيه گاه ديگر فرو مي رود.  از تنيده شدن اسپور  كه عضو كامل  تكثير  مي باشد رشته سازنده ميسيليوم اوليه به در مي آيد. ميسيليوم اوليه در اثر  تكثير ابتدا ميسيليوم ثانويه يا مقاوم و سپس  كارپوفور را تشكيل مي دهند.

ميسيليوم و كارپوفور:

وقتي از قارچ سخن گفته مي شود مقصود قسمتي از گياه است كه به چشم ديده مي شود يعني مجموعه (كلاهك + پايه) كه به مصرف  مي رسد كه به زبان  علمي اين دو قسمت را مجموعا كارپوفور مي گويند كه در واقع ميوه گياه است

خود گياه يعني قسمت غير جنسي  آن مجموعه اي از رشته هاي باريك  و به قطر سه هزارم تا ده هزارم ميليمتر است اين رشته هاي در هم رفته را به زبان علمي ميسيليوم يا ريسه  و به زبان پرورش دهندگان قارچ مايه  مي گويند.

ميسيليوم اندام غير جنسي قارچ است  كه موادغذايي را از بستري كه در آن قرار دارد  جذب مي كند تا رشد كند و اندام توليد مثل مي كنند كه  گياهي توليد نمايد.

كارپوفور از كلاهك و پايه تشكيل مي شود در بيشتر موارد در سطح  زيرين  كلاهك  اندام هايي وجود دارد كه اسپور يا هاگ توليد ممكن است به صورت:

• تيغه يا لامل (lamelle): خانواده آگاريكاسه كه قارچ شامي را در بر مي گيرد.
• لوله (tube) : قارچهاي بولت bolets
• سيخك (auguillon) : hyclnes
• چين هاي ساده: (chanterelles)
• صاف: شيپور مردگان (trom pettesdelamort)

ساختمان تال

تال قارچها عموما از رشته هاي باريك و منشعبي به نام ميسيليوم درست مي شود كه رشد طولي آنها انتهايي و انشعاباتشان جانبي و نيز انتهايي مي باشد. در آسكوميستها و بازيديوميستها رشته هاي ميسيليوم عموما واجد جدار عرضي و سلولها داراي يك يا دو يا چند هسته  است كه در اين صورت به آنها هيف اطلاق مي گردد. در هر جدار بين دو سلول يك يا چند سيناپس (synapse) وجود دارد كه سيتوپلاسم دو سلول را به يكديگر  مربوط مي سازد. اين سلولها چنانچه حاوي يك ديكاريوت يعني دو هسته مختلف الجنس باشند به نام ديكاريوتيك خوانده مي شود. در فيكوميستها (phycomycetes) و زيگوميستها (zygomycetes) به رشته هاي ميسيليومي  كه بدون جدار عرضي  هستند سيفوت گفته مي شود.

در آسكوميستها و بازيديوميستها گاهي هيف ها به هم مي چسبند و در اين صورت توده هاي كم و بيش متراكمي به نام استرما (stroma) و ريزمرف (rhizomorphe) & (sclerotes)  كه اعضا مستقل توليد مثل هستند را تشكيل مي دهند.

بسياري از قارچها مانند (coprinus & bolitius & drosophyles)  و غيره كه روي كود حيواني و تركيبات آلي  مي رويند رشد  و نموشان سريع  و داراي ميسيليوم بي دوام مي باشند در اين قارچها پايه  واجد هيف هاي طويل و كلاً داراي سلول هاي بي دوام  ميباشد  كه به زودي  متلاشي مي شوند بعضي گونه ها از قبيل (mucor & rhizopus) در مدت كوتاهي (چند ساعت) رشد و نمو نموده توليد رسپكتال مي كنند در اين قارچها  كه تحولات زيستي به سرعت انجام مي گيرد سپورها معمولا داراي سوراخ تنش فراخ هستند و به آساني تنيده شده رشته ميسيليوم نازك قادر به ايجاد  كارپوفور است به وجود مي آورند.

روند رشد قارچها:

اگر سرعت رشد يك موجود  تك سلولي مثلا باكتري يا مخمر را در يك محيط كشت  مايع از زمان مايع زني تا زماني كه رشد متوالي آن  را تعقيب كنيم  چند فاز مختلف را در رشد آنها خواهيم يافت:

• تاخير: مرحله اي است كه مايع زني انجام شده ولي تقسيمات سلولي هنوز شروع نشده است.
• شتابگير: هنگامي شروع مي شود كه تقسيم سلولي شروع شده و مرحله اي است كه انتقال از مرحله  خواب به رشد فعال انجام مي شود.
• تصاعدي: زماني است كه بيشترين افزايش در تعداد سلول انجام مي گيرد  كه يك افزايش تصاعدي است
• كند شدن: كه با كاهش تقسيم سلول تا مرحله بعد مشخص مي شود.
• ثابت: موقعي كه ديگر رشدي انجام نمي گيرد و تعداد سلولهاي جديد ايجاد شده دقيقا برابر سلولهايي است كه مي ميرند

فهرست

قارچ شناسي:

تغذيه  و طرق زندگي قارچها:

زندگي قارچ:

ساختمان رويشي قارچها:

ميسيليوم و كارپوفور:

روند رشد قارچها:

ساختمان تال

مواد پروتيني:

مواد قندي:

پيگمانها

قارچ دكمه اي

شكل شناسي قارچ

تشخيص قارچها خوراكي و سمي

بعضي مواد و نحوه به عمل آوردن آنها براي كمپوست

مواد اصلي

خصوصيات قارچ دكمه اي

مكملهاي  غذايي

مشخصات كلني در كشت خالص

كمپوست

مواد غذايي كنسانتره

كودهاي ازته

املاح معدني

كاه و كلش گندم

فرمول بندي كمپوست

كود اسبي

هدف از تهيه كمپوست

مخلوط كردن و قالب زني كمپوست

مراحل عمل آوري كمپوست

قارچ خوراكي صدفي

خصوصيات ميسليوم

روش كشت:

نكات مهم در مورد برداشت:

كشت در قفسه هاي فلزي:

كشت در داخل جعبه چوبي:

نكاتي ديگر در خصوص برداشت محصول:

كشت اسپور:

كشت در كيسه پلاستيكي:

آفات و بيماريهاي قارچ خوراكي

پرورش قارچ  به طريقه صنعتي

مقدمه

سالن هاي پرورش قارچ

ضرورت هاي ساختماني

تنظيم آب و هواي سالن

تنظيم درجه حرارت:

سالن هاي با تهويه طبيعي

مربوط كردن هوا

سالن هاي با تهويه مصنوعي

مثالهاي فني براي امكانات تنظيم مصنوعي آب و هوا در سالن هاي پرورش قارچ

سيستم هاي كاشت

سيستم استيلاژ

سيستم جعبه اي

تهيه كمپوست

مطالبي چند درباره تغذيه قارچ

كمپوست كلش

امكانات خيس كردن كلش

تركيبات كمپوست كلش و تهيه آن

كليات

پاستوريزه كردن كمپوست كود اسبي ۸ روزه

پاستوريزه كردن كود اسبي ۱۶ روزه

ضد عفوني كردن كمپوست با متيل بروميد

مايه قارچ

تكثير يا ازدياد ميسليوم

مايه كوبي

افزودن آرد تخم پنبه

خاك هاي پوششي و پوشاندن بسترها

خاك هاي پوششي

پوشاندن بستر

مراقبت‌ از بستر قارچ

بيماريها و آفات قارچ

ارزش كمپوست مصرف شده

تشكيل پايه بلند، كلاهك فلسي،  خشك شدن قارچ

ميسليوم شناور

اقدامات پيشگيرانه

تخليله كردن بقاياي محصول

ضدعفوني سالن‌ها

مواد براي محلول پاشي

مواد براي ايجاد گاز

كاهش حاصلخيزي سالن‌ها

بيماريهاي محصول قارچ

علل بروز بيماري

منابع