بررسی تاثیر جو عاطفی خانواده بر خشونت دانش آموزان راهنمایی

فهرست

چکیده ۱۰
فصل اول (کلیات تحقیق)
مقدمه ۱۲
بیان مسئله ۱۳
اهمیت و ضرورت تحقیق ۱۴
اهداف تحقیق ۱۴
فرضیه های تحقیق ۱۵
تعاریف مفهومی و عملیاتی تحقیق ۱۵
تعاریف مفهومی ۱۵
تعاریف عملیاتی ۱۶
فصل دوم(پیشینه تحقیق)
مقدمه ۱۸
خانواده و ابعاد آن ۱۹
الف:فرزند پروری استبدادی(مستبدانه) ۲۰
ب:فرزند پروری قاطع ۲۰
ج:فرزند پروری سهل گیر ۲۱
موقعیت اجتماعی خانواده ۲۴
خشونت ۲۵
انواع خشونت ۲۶
طبقه بندی خشونت ۲۶
شیوع یا همه گیر شناسی ۲۷
سبب شناسی ۲۸
معتقدان به منشا اجتماعی و داشتن خشونت ۲۹
نظریه های خشونت ۳۰
خشونت از دیدگاه نظریه ی یادگیدی اجتماعی ۳۲
نظریات خشونت از دیدگاه فیزیولوژیک ۳۲
عوامل زیستی خشونت ۳۳
عوامل فردی خشونت ۳۴
روش های کنترل خشونت ۳۶
پرخاشگري چگونه ياد گرفته مي شود ؟ ۳۸
نقش رسانه هاي گروهي و فيلمهاي تلويزيوني در آموزش پرخاشگري ۳۹
رابطه محروميت با بهداشت رواني ۴۰
مكانيزم هاي سازگاري ۴۲
جبران ۴۲
تعويض ۴۳
جبران از طريق كودكان ۴۳
همانند سازي ۴۳
دليل تراشي ۴۴
برون فكني ۴۵
هذيان ۴۵
روياي روز ۴۶
بازگشت ۴۶
سركوبي ۴۷
تاثير رسانه هاي گروهي و فن آوريهاي جديد بر بهداشت رواني ۴۸
تلويزيون ۴۸
تاثير مثبت و منفي تلويزيون ۴۹
خودكشي در تلويزيون – خشونت شخصي ۵۰
رايانه و اينترنت ۵۱
جنبه هاي آموزشي رايانه ۵۲
اينترنت ۵۲
تاثير بازيهاي رايانه اي بر بهداشت رواني كودكان و نوجوانان ۵۳
پیشگیری و درمان ۵۳
القای پاسخ های مغایر با خشونت ۵۴
درمان دارویی ۵۴
تحقیقات انجام شده در داخل و خارج ۵۴
پژوهش های داخلی ۵۴
پژوهش های خارجی ۵۶
فصل سوم (روش تحقیق)
مقدمه ۵۸
روش تحقیق ۵۸
داده های پژوهشی ۵۸
جامعه آماری ۵۸
نمونه آماری ۵۹
روش تجزیه و تحلیل داده ها ۵۹
ابزار گردآوری اطلاعات ۵۹
مقیاس روابط عاطفی اعضای خانواده (هیل برن) ۵۹
پرسشنامه خشونت ۶۰
فصل چهارم (یافته های تحقیق)
بخش اول آمار توصیفی ۶۲
بخش دوم :آمار استنباطی ۶۶
فصل پنجم (بحث و نتیجه گیری)
بحث و نتیجه گیری ۷۱
محدودیتهای پژوهش ۷۳
پیشنهادات ۷۳
منابع ۷۴
ضمائم ۷۶

فهرست جداول و نمودارها

جدول ۴- ۱فراوانی سطح تحصیلات پدر در نمونه مورد مطالعه ۶۲
نمودار ۴-۱ نمودار فراوانی مشخصات فوق ۶۲
جدول ۴- ۲ فراوانی سطح تحصیلات مادر در نمونه مورد مطالعه ۶۳
نمودار ۴-۲ نمودار فراوانی مشخصات فوق . ۶۳
جدول ۴- ۳ فراوانی سن پدر در نمونه مورد مطالعه ۶۴
نمودار ۴-۳ نمودار فراوانی مشخصات فوق . ۶۴
جدول ۴- ۴ فراوانی سن پدر در نمونه مورد مطالعه ۶۵
نمودار ۴-۴ نمودار فراوانی مشخصات فوق ۶۵

چکیده

هدف از پژوهش حاضر، بررسی رابطه جو عاطفی خانواده با خشونت دانش آموزان می باشد که در سال تحصیلی ۹۶-۹۵ در مدارس راهنمایی   انجام گردید. نمونه پژوهشی شامل ۶۰ نفر از دانش آموزان می باشند( ۳۰ دختر و ۳۰ پسر) که به روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شده اند. برای سنجش فرضیه ها، از پرسشنامه روابط عاطفی اعضای خانواده و پرسشنامه خشونت دانش آموزان استفاده گردید. داده های به دست آمده حاصل از اجرای پرسشنامه ها؛ با استفاده از روشهای آمار توصیفی(فراوانی، درصد، میانگین واستنباطی) ضریب همبستگی پیرسون و آزمونt تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که بین جو عاطفی خانواده با خشونت دانش آموزان رابطه معناداری وجود دارد.

مقدمه

یکی از عوامل مهم و  موثر که در آینده ی نوجوانان وجود دارد خانواده می باشد در این خصوص محیط خانواده اعم از رابطه ی بین پدرو مادر و همچنین رابطه ی آنها با نوجوانانشان نقش بسزایی در شخصیت و روان آنها دارد.

محیط گرم و دوستانه خانواده که در آن پدر و مادر و اعضای دیگر خانواده دارای روابط خوب و صمیمانه ای هستند معمولا نوجوانان سالم و با شخصیت مثبت و فعال بار می آیند که بازتاب عشق و علاقه ی خانوادگی را به صورت کار و کمک به دیگران نمایش  می دهند.برعکس خانواده از هم پاشیده و زندگی در محیط آلوده و منحرف کنند،عدم مراقبت دقیق والدین و بی توجهی آنان  در امر تعلیم و تربیت فرزندانشان، رفتارهای خشونت آمیزی را در نوجوانان پایه گذاری می کنند که این امر در جوانی با شدت وحدت ظاهر می گردد.

خشونت از جمله مشکلات عمده ی عاطفی در دوران نوجوانی است.همه روزه در مدارس نوجوانانی مشاهده می شوند که گردنده نوجوانان پرخاشگر معمولا قدرت مهار رفتار خود را ندارند و رسوم و اخلاق جامعه ای را که در آن زندگی می کنند زیر پا می گذارند.در اغلب موارد والدین و اولیای مدارس با آنها درگیری پیدا می کنند و حرکات آنها گاهی به حدی باعث آزارو اذیت دیگران می شود که به اخراج از مدرسه می انجامد.آنچه که باعث توجه به رفتار خشونت آمیز شده است اثرات نامطلوب آن بر رفتار بین فردی و همچنین اثرات ناخوشایند آن بر حالات درونی و روانی افراد است.

عدم رفتار خشونت آمیز علاوه بر اینکه می تواند باعث ایجاد مشکلات بین فردی و جرم،بزه و تجاوز به حقوق دیگران شود،می تواند درون ریزی شده و انواع مشکلات جسمی و روانی،مثل زخم معده،سردردهای میگرنی و افسردگی گردد.

خشونت مربوط به یک سن و دوره ی خاص نیست،همانطور که در تحقیقات مختلف مشخص شده است خشونت و خشونت از سنین خردسالی وجود داشته و در طول زمان تداوم یافته و در دوران نوجوانی و بزرگسالی ادامه می یابد.(راس-۱۹۸۰)

نتایج تحقیقات انجام شده نشان میدهد که تنبیه های نامناسب و ناکامیهای آموزشی،زمینه های خشم و خشونت را آماده می کنند و بی توجهی به نیازهای جسمانی و عاطفی افراد،بد بینی و ناامیدی آنان را بیشتر می کند.(نسلن وایز رائیل-۱۳۷۶)

بیان مسئله

از آنجا که خشونت یکی از مشکلات نوجوانان در خانواده و بخصوص عکس العمل آنها در مدارس به حساب می آید،لذا این پژوهش را بر آن داشت که علل و عوامل خشونت را هرچند بصورت محدود در دوره راهنمایی را مورد مطالعه قرار دهد.مسأله ای که باید مورد توجه قرر گیرد ،این است که متأسفانه بعضی از خانواده ها و حتی معلمان در مورد خشونت و علل آن اطلاعاتی به آن صورت ندارند و این موجب می شود که در کلاس بعضی از نکات ریز و حساس از نظر آنها دور بماند و در نتیجه منجر به خشونت بعضی از دانش آموزان شود و اگر خانواده ها از علل و عوامل خشونت اطلاعاتی داشته باشند منجر به بروز مشکلات رفتار نمی شوند.

اقدامات خشونت آمیز به جهت آنکه به خود فرد،خانواده،همکلاسان و مسئولان مدرسه و نظام تعلیم و تربیت مشکلات جدی به بار می آورد یکی از موضوعات مورد توجه مسئولین آموزش و پرورش می باشد.

اغلب پدران و مادران امروزه گله دارند که جوانان کمتر از گذشته در مقابل بزرگترها  رعایت ادب را می کنند.داوری ها نشان می دهند که خانه،مدرسه را و مدرسه خانه را مقصر می داند و هر یک دیگری را متهم به داشتن روی تربیتی غلط می کنند.البته توقع بزرگترها از نوجوانان کاملا بجاست و این حق پدر و مادر و معلمی است که انتظار داشته باشند فرزندشان ویا کسی که تحت تعلیم اوست به او احترام بگذارد.پس از این رو کاملا بجاست علل بروز این نوع رفتارها را در نوجوانان بررسی کنیم و عوامل خشونت آمیز و گستاخانه را در آنها جستجو کنیم و تحقیق حاضر در پی پاسخ به سوالات زیر است:

۱-آیا در دختران دوره ی راهنمایی خشونت وجود دارد؟اگر چنین است آیا فراتر از حد معمول است یا خیر؟

۲-آیا بین سن والدین و خشونت والدین رابطه وجود دارد؟

۳-آیا بین تحصیلات والدین و خشونت فرزندان رابطه وجود دارد؟

اهمیت و ضرورت تحقیق

عدم پاسخگویی به نیازها،نشان دادن بی حوصلگی و در ناراحتی نگه داشتن نوجوانان تاثیر بسیار مخربی بر آنان بجای میگذارد و هر عاملی که سدی در برابر رشد جسمانی و عاطفی نوجوانان به شمار می رود می تواند ایجاد طرح و الگویی از اختلالات عاطفی را سبب شود که همواره ریشه رفتارهای ضد اجتماعی ناسازگارانه است.(ابراهیما-۱۳۵۰)

ناسازگاری های عاطفی شدید پیشرفت نوجوان در مدرسه و رفاه اجتماعی او را مختل می سازد. ارضای تمایلات درونی و خواهش های روانی نوجوان و پرورش درست از اساسی ترین مسائل تربیتی است.روابط نادرست والدین با نوجوان از نظر مهرورزی و عاطفه ،ضعف احساس پیوستگی بین اعضای خانواده ،عدم احساس حمایت،امنیت و پذیرش در نزد والدین به همراه سخت گیری های افراطی آنها،کمبود اقتدار پدر و افراط و تفریط در آزادی از عوامل خشونت نوجوانان است.(توکلاین برگ_ترجمه ی کاردان_۱۳۶۲)

حال با توجه به اهمیت و نقش خانواده و بویژه والدین در رشد و شکوفایی استعدادهای نظری و بوجود آمدن خشونت در نوجوانان در خانه، مدرسه، جامعه و خانواده مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد. از این رو هر گونه اقدام در جهت شناسایی و درمان اختلالات عاطفی رفتارهای نوجوانان مستلزم به دست آوردن تصویرهای واقعی از وضعیت عاطفی و رفتارهای آنها در خانواده ی آنها میباشد.