.:رویال آی تی:.

× دسته بندی ها

سیستم آموزشی مهارت محور ( SSBT)

سیستم آموزشی مهارت محور (SSBT)

این سیستم آموزشی بر اساس فلسفه آموزشی شخصی من (Proprioceptive Language Training)  و با اقتباس از نظریات و متودهای آموزشی در حال اجرا  در اروپا و کانادا و در تناظر با Common European Framework of Reference for Languages (CEFRL) و Canadian Language Benchmark (CLB)، اما با هدف پاسخ به نیازهای آکادمیک مورد نیاز زبان آموزان ایرانی طراحی شده است.

پس از شنیدن بازخورد زبان آموزان و اعمال تغییراتی جهت افزایش بازده آموزشی و رفع اشکالات اجرایی این سیستم، نوبت به اجرای فاز دوم این سیستم آموزشی رسیده است. این فاز نیز بر پایه تحقیقاتی در زمینه روان شناسی آموزش طراحی شده است.

اصول اساسی این سیستم آموزشی بدین قرار است:

۱-      زبان آموزان بر اساس سوابق قبلی و امتیازاتی که از فعالیت های مهارتی در ترم های گذشته درجه ای دریافت می کنند. علی القاعده، زبان آموز ترم اول در سطح  Beginner قرار می گیرد. این درجات عبارتند از:

۲-      بر اساس این سطح، در ابتدای هر ترم، مقداری اعتبار (امتیاز) آموزشی اولیه جهت انتخاب مهارت های آن ترم به زبان آموز داده می شود. هر چه سطح زبان آموز بالاتر باشد، این اعتبار بیشتر خواهد بود. در صورتی که زبان آموز از ترم های قبل اعتبار داشته باشد، آن اعتبار هم به اعتبار کنونی او اضافه می شود (این اعتبار آموزشی حکم پول را دارد وزبان آموز می تواند با آن در کسب مهارت های متفاوت آموزشی شرکت کرده، و با انجام بهتر آنها سود بدست آورد، و یا اینکه اصلا از آن استفاده نکند).

۳-      زبان آموز در ابتدای ترم، بر اساس اعتبار و بر اساس نقاط ضعف و قوت خود، و بر اساس نیاز شخصی تعداد دلخواهی از فعالیت های مهارتی را برای آن ترم انتخاب می کند. فعالیت انتخاب شده باید متناسب با سطح زبان آموز یا متعلق به سطوح پایین تر از او باشد. انتخاب فعالیت مهارتی نوعی سرمایه گذاری می باشد. مهارت های درجه بالا تر گران تر (مثلا ۱۰ امتیاز برای مهارت های سطح Beginner و ۷۰ امتیاز برای Silver Level) و انجام آن ها مشکل تر است، اما در صورت تکمیل موفقیت آمیز، سود بیشتری حاصل می شود (مهارت  Beginner حداکثر ۵/۱ برابر هزینه اولیه  سود دارد، اما در Silver Level سود حاصل تا سه برابر هزینه اولیه است که منجر به ارتقای سطح و دسترسی به مهارت های جالب تر، چالش بر انگیز تر و پر سود تر می گردد).

لیست مهارت های آموزشی بدین قرار است:

۴-      بصورت پیش فرض در هر ترم، ۳ مهارت سطح Beginner به عنوان حداقل فعالیت کلاسی برای هرزبان آموز انتخاب، و هزینه آن از اعتبار او کسر می گردد.

۵-      در پایان هر ترم، بر اساس مجموع امتیاز زبان آموز، ارتقا یا عدم ارتقای او برای ترم بعد مشخص می گردد.

 در صورت تمایل به درک بهتر سیستم، مثال های زیر را مطالعه نمایید.

 مثال ۱:

زبان آموزی برای اولین بار وارد سیستم شده است. از آنجایی که سطح او Beginner است، اعتبار اولیه ۵۰ امتیاز به او داده می شود که ۳۰ امتیاز آن بصورت خودکار در قبال سه مهارت اجباری از حساب وی کسر و ۲۰ امتیاز برای او باقی می ماند. او تصمیم می گیرد به مهارت های اجباری بسنده کند و مهارتی دیگر انتخاب نکند. در طول ترم در سه مهارت اجباری به ترتیب ۷۰ درصد، ۸۰ درصد و ۱۰۰ درصد نمره را کسب می کند. یعنی با ضریب ۵/۱، در مجموع ۳۷ امتیاز کسب کرده (۷ امتیاز سود) که به اضافه ۲۰ امتیازی که از قبل داشت، با ۵۷ امتیاز، حداقل امتیاز ارتقا به Bronze Level (50 امتیاز) را دارا می باشد. این زبان آموز ترم آینده را با ۵۷ امتیاز اعتبار به عنوان زبان آموز Bronze Level آغاز خواهد کرد.

مثال ۲:

همان زبان آموز فوق، ترم جدید را به عنوان زبان آموز Bronze Level با اعتبار اولیه ۷۰ امتیاز آغاز می کند که با ۵۷ امتیاز باقی مانده از ترم قبل مجموعا ۱۲۷ امتیاز می شود. ۳۰ امتیاز آن بصورت خودکار در قبال سه مهارت اجباری از حساب وی کسر و ۹۷ امتیاز برای او باقی می ماند. او تصمیم می گیرد با مهارت های اجباری بسنده نکند و ۲ مهارت دیگر از میان مهارت های Bronze Level انتخاب کند که  گرانتر بوده و در مجموع ۴۰ امتیاز هزینه به دنبال دارد و ۵۷ امتیاز برای او باقی می ماند. در طول ترم در سه مهارت اجباری به ترتیب ۸۰ درصد، ۱۰۰ درصد و ۷۰ درصد نمره را کسب می کند. یعنی مانند ترم قبل، با ضریب ۵/۱، در مجموع ۳۷ امتیاز کسب کرده است. به علت مشغله زیاد تنها می تواند یکی از دو مهارت انتخابی Bronze Level  را آن هم بصورت نصفه تکمیل کند، در نتیجه حتی با ضریب ۲ مربوط به Bronze Level ، با ضرر زیاد فقط ۲۰ امتیاز نصیب او می شود. او در مجموع ترم را با ۱۱۴ امتیاز(۲۰ + ۳۷ + ۵۷ ) به پایان می رساند. این زبان آموز با امتیاز کمتر نسبت به ابتدای ترم حداقل امتیاز ارتقا به Silver Level (200 امتیاز) را ندارد و ترم آینده را با اعتبار ۱۱۴ امتیاز دوباره به عنوان زبان آموز Bronze Level آغاز خواهد کرد.

اين نوع آموزش از ديرباز در همه جوامع بشري رايج بوده است و بسيار پيش از آنکه خط و نوشتن ابداع شود، افراد در کنار متخصصين آن روزگار و کساني که در حرفه و شغل خود مهارتي داشته‏ اند مبادرت به فراگيري حرفه‏اي مي نموده اند تا بتوانند از منافع آن بهره مند شده و معيشت خود را اداره نمايند.

تجدد و مظاهر تمدن جديد يکي از عواملي بود که فرزندان صنعتگران و پيشه وران را رفته رفته از حرفه خانوادگي خودشان دورتر ساخت و چون تحصيلات کلاسيک و آکادميک از جلوه اي نو برخوردار بود، افراد به اين نوع از آموزش روي آوردند.

جوامعي که خود مبدع روشهاي کلاسيک و نظام‏ نوين آموزش بودند، توانستند باتوجه به نيازهاي بومي خود تا حدود زيادي آموزشهاي کهن را بازسازي و با تکنولوژي هاي خودساخته هماهنگ نموده، بين نظامهاي نوين و قديم به نوعي آشتي برقرار سازند.اما در ساير جوامع وضع متفاوت شد، و در اين جوامع نظامهاي آموزشي را بوجود آورد که بيشتر از آنکه رفع نيازهاي آنان را دنبال کند، نوعي شبيه سازي تصنعي از دنياي ديگران بود.
از جمله تفاوت‏هاي عمده ميان آموزش‏هاي مهارت محور و آموزش‏هاي دانش محور اين است که آموزش مهارت محور بي‏ واسطه با مشاغل و حرفه هاي مورد نياز جامعه ارتباط دارد؛ اما نوع دوم لزوماً اين‏گونه نيست.
گروه نخست که از آنها به عنوان آموزش‏هاي مهارت محور ياد شد از منظر هدف‏گذاري تفاوت‏هاي بنيادي با آموزش‏هاي دانش محور دارند، دليل آن نيز اين است که علاوه بر نگاهي که به حوزه ي دانش و علم دارند هر کدام حداقل يکي از مشاغل و حِرَف مورد نياز جامعه را هدف قرار داده ‏اند و به منظور ايفاي نقش در يکي از رشته‏ هاي شغلي متنوعي که آحاد جامعه براي استمرار زندگي خود به آن نياز دارند، اقدام به تربيت نيروي انساني ماهر مي‏کنند.

از آنجايي که رفع چنين نيازهايي با دانش صرف امکان پذير نيست، مهارت آموزان و هنر آموزان در اينگونه آموزش‏هايي ياد مي‏ گيرند که چگونه از تجربيات اساتيد متخصص،تجهيزات و ابزارها براي رفع مشکل استفاده کنند .
از مهم‏ترين ويژگي‏هاي اين آموزش‏ها، مسأله محوري، كوتاه مدت بودن و انعطاف ‏پذيري آنهاست كه مي‏توانند فارغ از سن در مقاطع مختلف اجرا شوند.

آموزش‏هاي مهارتي چون رفع نيازهاي جامعه را هدف قرارمي‏ دهد با برنامه‏هاي توسعه اقتصادي، اجتماعي و طرح و پروژه‏ هايي كه به منظور عمران و آباداني به اجرا گذاشته مي‏ شود، ارتباط تنگاتنگ داشته، از آنها تأثير مي‏ پذيرد و بر آنها تأثير مي‏ گذارد. از اين رو نياز است كه با روش‏هاي معقول و مبتني بر شناخت، تنوع، تعداد و نحوه‏ي اجراي آموزش‏هاي فني و حرفه‏اي تعيين و در مقاطع زماني مناسبي پايش و سنجش شود تا مسؤولين و برنامه‏ريزان اطمينان حاصل كنند که براي پيشبرد برنامه‏هاي توسعه، از لحاظ کمي و کيفي، نيروي‏ انساني داراي مهارت به ميزان كافي تربيت مي‏شود و طرح‏ها به سهولت و با كارآمدي، اجرا، بهره‏ برداري و استمرار خواهد يافت و در نهايت علاوه بر برخورداري مردم از مزاياي خاص برنامه‏ هاي توسعه و عمران، اشتغال قابل قبولي در مناطق مورد نظر ايجاد شود و عامه‏ ي مردم منافع حاصل از برنامه ‏هاي توسعه‏اي دولتمردان خود را به در زندگي خود به خوبي احساس كنند.

مدارس ایران مهارت محور نیست!

هدف سیستم آموزشی در دنیا چیست؟ چرا آموزش و پرورش بوجود آمده است، افزود: وظیفه اصلی نهاد مزبور آماده سازی دانش آموزان برای زندگی بهتر در آینده است.

خانواده ها فرزندان خود را به امید کسب مهارتهای لازم به مدرسه روانه می کنند تا در زندگی آینده موفق باشند.

خروجی سیستم آموزشی کشور در شرایط فعلی موفق آمیز نیست: آموزش در سیستم های آموزشی مملکت باید به نحوی باشد که اشخاص در زندگی فردی و اجتماعی توانمند تربیت شوند.

مشکلات اساسی سیستم آموزشی ایران مانند آموزش بر پایه محفوظات و تئوری، مهارت محور نبودن، بی توجهی به بحث پرورش خلاق و مواردی از این دست: آموزش در مدارس باید برپایه یادگیری باشد نه محفوظات.

برنامه های آموزشی بایدبه نحوی باشدکه فرزندان این مرزو بوم روش یادگیری را به درستی فراگیرند.

روش یادگیری و تفکر صحیح باید در مدارس آموزش داده شود، گفت: یادگیری و خلاقیت از جمله عنصرهای مهم برای پیشرفت یک کشور است.

سیستم آموزشی ایران مهارت محور نیست، افزود: آموزش ها در کشور باید از تئوری محور به سمت و سوی مهارت محوری حرکت کند.

برای تربیت فرزندان توانمند باید سیستم آموزشی کشور متحول شود، سیستم فعلی باید به سمت یادگیری و تفکر صحیح هدایت شود چرا که هدف اصلی آموزش و پروش آمادگی دانش آموزان برای زندگی بهتر در آینده است.

پرورش خلاقیت های دانش آموزی مهمترین نیاز امروز مدارس ایران است.

 بسوی مهارت محوری

مدارس ما از نظر آموزش مهارتهای اساسی زندگی،اجتماعی و تخصصی، وضعیت مطلوبی ندارند.در حال حاضر کمترین توجه و تمرکز مدارس بر آموزش مهارت است. دانش آموزی که در سن ۶ یا ۷  سالگی وارد پیش دبستانی و مدرسه  می شود. بعد از شش سال دوره ی ابتدایی و دو دوره ی سه ساله متوسط، باید از نظر یادگیری مهارتهای زندگی -اجتماعی و حتی مهارتهای تخصصی در حد مطلوب و قابل قبولی باشد. اما متاسفانه فارغ التحصیلان دبیرستانی ما با کمترین مهارتهای مورد نیاز با انباشتی از اطلاعات بدرد نخور مدرسه را تمام می کنند . گروهی وارد دانشگاههای مختلف می شوند و مابقی نیز به سمت بازار کار می روند. مدارس ما مدارس دانش محور هستند نه مهارت محور!  مدرسه حجمی از دانش و اطلاعات مورد نیاز و شاید هم به درد نخور را  در حافظه ی دانش آموزان می ریزد و از همین حجم اطلاعات در پایان ترم و یا سال تحصیلی امتحانی می گیرد . دانش آموز هم اگر بتواند از این امتحان نمره بگیرد،  قبول تلقی شده و به پایه بالاتر می رود. این روند تا پایان دوره ی متوسط و حتی دانشگاه ادامه دارد. اما سوال این است  آیا این دانش آموزان و دانشجویان مهارتی نیز کسب کرده اند؟ چقدر مهارت کسب کرده اند؟  آیا همان مقدار از مهارتی که آموخته اند می تواند در زندگی روزمره پس از مدرسه و دانشگاه کمکشان کند؟ جواب همه ی این سوالات متاسفانه خیر است. یعنی بیشتر دانش آموزان ما نه تنها مهارتی جز همین مهارت خواندن و نوشتن و مقداری اطلاعات  راجع به ریاضی و علوم و فیزیک و سایر دروس کسب نکرده اند. بلکه اگر چیزی هم یاد گرفته اند در زندگی روزمره برایشان فایده ای ندارد.

مدارس موجود را من«مدارس دانش محور» می نامم . این مدارس اولویت را به  آموزش چند درس تخصصی میدهند. مثلا در دوره ی ابتدایی اولویت  و تمرکز بیشتر معلمان این دوره به درس ریاضی است. این سنت و رویه غلط از دوره ی دانش آموزی من و قبل از من تا همین امروز ادامه دارد.  امروزه برای همه ی خانواده ها یقین حاصل شده است که مهمترین درس زندگی هر کسی درس ریاضی و پس از آن علوم است (در دوره ی ابتدایی) و در دوره های تحصیلی بالا تر فیزیک و شیمی هم به آن اضافه می شود. تا جایی که بسیاری از معلمان ومسئولان مدارس و آموزش و پرورش از این چند درس با نام دروس پایه نام می برند.

البته این دروس در زمینه علوم تخصصی بسیار مهم و تاثر گذار هستند، اما برای دانش آموزان دبستانی وحتی دبیرستانی استفاده از این عنوان غلط و بی پایه، رویه آموزش را دچار مشکل می کند.

«مدارس  دانش محور»به اشتباه دانش آموزان را به سمتی می برند که کمترین تاثیر مثبت  را در آینده شغلی و حتی زندگی آنها دارد.بیشترین وقت  دانش آموزان مدارس ابتدایی و حتی متوسطه  صرف درس ریاضی می شود که به نوعی کمترین تاثیر را در زندگی آنها دارد. مدارس  باعث این نگاه اشتباه شده اند. درس ریاضی  تاثیری در زندگی شغلی بیش از ۹۹ درصد از دانش آموزانی که در مدارس ما تحصیل می کنند ندارد. شاید این ۹۹ درصد در تمام طول عمرشان هیچ استفاده ای از فرمولهای ریاضی  نکنند اما یک فرد هر روز باید از مهارتهای زندگی و اجتماعی در هر کجا استفاده نماید. هر چند که خود کسانی  هم که به سبب تحصیلات مرتبط با ریاضی و اشتغال ، به مدد تکنولوزی های جدید از دانش ریاضی دوره ی تحصیلی  استفاده نمی کنند یا کمتر استفاده می کنند. بقیه دروس پایه ( به قول گروهی به اشتباه دروس پایه) نیز همین گونه هستند.

متاسفانه در مدرسه  اگر دانش آموزی علاقه ای به ریاضی نداشته باشد یا کم به این درس توجه کند و نمره نگیرد با برچسبهای تنبل و کم هوش و خنگ و نامیده می شود. در صورتی که ممکن است همین فرد در مهارتهای زندگی و اجتماعی به بهترین نحو ممکن بتواند نیازهای خودش را برطرف کند و فردی مستقل محسوب شود.

چاره کار تغییر جهت آموزشی مدارس است. حرکت از مدارس دانش محور به سمت مدارس مهارت محور!

«مدرسه  مهارت محور» مدرسه است که اولویت اولش آموزش مهارتهای زندگی و اجتماعی است و پس از آن آموزش دروس تخصصی دیگر مانند ریاضی و علوم و!

در دوره ی ابتدایی باید فشار ناشی از آموزش دروس تخصصی از روی دانش آموزان برداشته شود ومیزان موفقیت یک دانش اموز را نه از روی نمره ی ریاضی و علوم آو که از روی میزان یادگیری مهارتهای اساسی زندگی ارزیابی نمایند.

ابتدا باید به دانش آموزان یاد داده شود  که چگونه  بتوانند نیازهای روزمره ی خود را خودشان برطرف کنند  و در نهایت مستقل شوند . چگونه ارتباط موثری با  دیگران از جمله ،همکلاسی ، معلمان و سایر افراد جامعه برقرار نمایند. چگونه با دیگران ابراز همدلی کنند و همکاری نمایند.چگونه مسئولیت پذیر باشند و اولویت را به کار گروهی و تیمی بدهند تا کار فردی.چگونه از تک روی و خودمحوری به سمت گروهی عمل کردن و با هم بودن برود.

این مهارتها  و مواردی مشابه ، باید  مهمترین  اولویت در آموزش دانش‌ آموزان در مدارس باشد. البته این نوع مهارتها در کلاس درس و با سخنرانی معلم آموزش داده نمی شود بلکه باید در کارهای گروهی و اردوهای دانش آموزی (که واقعا جای شان در سیستم آموزشی ما خالی است) آموزش داده شود..

«مدارس مهارت محور»دانش آموزی تربیت می کنند که برای خود و جامعه ای که در آن زندگی می کند یک یاری دهنده است تا یک کمک گیرنده صرف و سربار!مدارس مهارت محور علاوه بر آموزش مهارتهای زندگی و اجتماعی به آموزش مهارتهای تخصصی مورد نیاز دانش آموزان برای آینده شان نیز می پردازد.

به نظر می رسد بخش زیادی از مسائل وآسیبهای اجتماعی که امروز گریبان جامعه ی ما را گرفته است،ناشی از نداشتن  مهارتهای  زندگی و اجتماعی مورد نیاز افراد جامعه  است. این مهارتها می بایست قبلا در خانواده و مدرسه به فرد آموزش داده می شد تا بعد از رسیدن به سنین جوانی بتواند یک  زندگی  مستقل را شروع کند. اما به دلیل کوتاهی خانواده ها و مدارس و رسانه ها ( که ناشی از تاکید و  تمرکز بر آموزش دانش و اطلاعات غیر کاربردی و بی توجهی به آموزش مهارتهای زندگی است) وضعیت  نسل جوان ما به اینگونه است که می بینیم.بسیاری از جوانان ما حتی پس از اشتغال و ازدواج همچنان وابسته به کمکهای مادی و غیر مادی خانواده ها یشان می باشند. از سوی دیگر  آسیبهای اجتماعی  مانند، بیکاری،اعتیاد،طلاق و از یک زاویه به نداشتن مهارتهای اساسی زندگی و اجتماعی و حتی تخصصی  جوانان و فارغ التحصیلان مدارس و دانشگاههای ما بر می گردد. برای کاهش و حتی برطرف کردن آسیبهای اجتماعی در میان مدت و بلند مدت تغییر روند آموزشی مدارس از دانش محور به مهارت محور است.

 

موضوع : آموزشی
royalit

مطالب مرتبط

دیدگاه ها