مقاله ارتباطات میان فردی و نظریات مربوطه (پیشینه پژوهش، فصل دوم پایان نامه همراه با رفرنس کامل)

پیشینه پژوهشی ارتباطات میان فردی (پیشینه پژوهش، فصل دوم پایان نامه همراه با رفرنس کامل)

فهرست مطالب

۲-۴ارتباطات میان فردی ۷۲

۲-۴-۱ارتباط۷۳

۲-۴-۲ارتباط میان فردی۷۵

۲-۴-۳موانع ارتباط میان فردی ۷۷

۲-۴-۴اجزای مهارت میان فردی ۷۹

۲-۴-۵راهکارها برای تقویت روابط بین فردی ۷۹

۲-۴-۶انواع روابط بین فردی ۸۱

۲-۴-۶-۱ارتباط کلامی ۸۱

۲-۴-۶-۲علایم ارتباط غیر کلامی ۸۳

۲-۴-۷عوامل موثر بر روابط بین فردی ۸۴

۲-۵پیشینه تحقیق۸۶

۲-۵-۱پژوهش های انجام گرفته در داخل کشور۸۶

۲-۵-۲-پژوهش های انجام گرفته در خارج کشور۹۱

۲-۶چارچوب نظری۹۶

۲-۴ ارتباطات میان فردی[۱]

۲-۴-۱ ارتباط

در دهه های اخیر توجه به بحث ارتباط و ارتباطات باعث شده که تعابیر و تعاریف گوناگونی از این مفهوم ارائه شود. تفاوت ها و اختلاف ها در این اظهارنظرها و تعاریف بیشتر ناشی از انتظاراتی است که رشته های مختلف از دیدگاه نظری با موضوع ارتباط برخورد داشته‌اند. شاید بتوان گفت ارسطو اولین اندیشمندی باشد که برای نخستین بار ارتباط را چنین تعریف کرده است:« ارتباط عبارت است از جستجو برای دست یافتن به کلیه وسایل و امکانات موجود برای ترغیب و اقناع دیگران»(ارنسون[۲]، ترجمه شکرکن،۱۳۸۶).

کارل هاولند(۲۰۰۶)[۳]در کتاب ارتباط اجتماعی می نویسد:«ارتباط عبارت است از فراگرد انتقال یک محرک (معمولاعلامت بیانی) از یک فرد(برقرارکننده ارتباط) به فرد دیگر(گیرنده پیام) به منظور تغییر رفتار».

به نظر اسمیت(۲۰۰۴)[۴]« ارتباط فراگرد انتقال اطلاعات، احساسات، حافظه ها و فکرها در میان مردم است».

ارتباط از مؤلفه های اصلی زندگی اجتماعی است. هنگامی که ارتباطی را برقرار می کنیم دو خواسته اصلی داریم: ۱)تولید احساسات مثبت و ۲) رسیدن به هدف. ارتباط زمانی مؤثر است که هر دو طرف به خواسته های خود برسند. شاید روابط بین فردی تنها عاملی است که می توان در آن دو برنده داشت.

پیشنهاد: پایان نامه شبکه های اجتماعی ، روابط بین فردی و سلامت روانی دانشجویان

نگاهی اجمالی به تعاریف موجود از ارتباط این سه سوال را به وجود می آورد: ارتباط چیست؟ در ارتباط چه چیزی منتقل می شود؟ شرط لازم برای ایجاد ارتباط چیست؟ این سوالات نشان دهنده این موضوع است که بین صاحب نظران علوم ارتباطات در تعریف ارتباط یک وحدت رویه و یکسانی دیده نمی شود. برخی آن را یک عمل انسانی، برخی یک روش و کارکرد و بعضی فراگرد دانسته اند. در این که چه چیزی منتقل می شود نیز این اختلاف عقیده به چشم می خورد. به عقیده عده ای این پیام است که منتقل می شود و برخی معتقدند این حافظه، مظاهر فکری و ایده است که منتقل می شود و در نهایت کسانی نیز هستند که شرط ایجاد ارتباط را اقناع دیگران، همانندی و اشتراک دو فکر می دانند. اما با توجه به تعاریف مطرح شده از سوی محققان و اندیشمندان حوزه علوم ارتباطات تعریف ارائه شده از طرف دکتر مهدی محسنیان راد(۹۴) به نظر تعریفی جامع می باشد. به عقیده دکتر مهدی محسنیان راد اساس و پایه مباحث ارتباط بر این تعریف استوار است که« ارتباط عبارت است از فراگرد انتقال پیام از سوی فرستنده برای گیرنده مشروط بر اینکه در گیرنده پیام مشابهت معنی با معنی مورد نظر فرستنده پیام ایجاد شود»(همان).

باید توجه داشت که در ارتباطات فقط پیام های کلامی مبادله نمی شود بلکه پیام های غیرکلامی مثل اشاره، حرکات و … نیز نقش دارند.

ارتباط یک فرایند است.( هولی و کالابرس(۱۹۸۵)[۵] ارتباط را فرایند ارسال و دریافت پیام می دانند. ولی از دیدگاه فیسک و گادی نست[۶](۲۰۰۳) مولفه های فرایند ارتباط عبارتند از: برقرارکنندگان ارتباط، پیام، رسانه، کانال، سروصدا، فیدبک و بافت.

برقرارکنندگان ارتباط(ارتباط گران): در مدل های قبلی ارتباط یک منبع و یک گیرنده وجود داشت و زمانی که منبع پیامی به گیرنده ارسال می کرد فرایند ارتباط صورت می پذیرفت. اما اخیرا محققان و پژوهشگران متوجه شده اند که ارتباط گران به طور همزمان هم فرستنده پیام هستند و هم گیرنده آن.
پیام: افکار، ایده ها یا پاسخ های ما به شرایط درونی خویش که قصد ابرازشان را داریم.
رسانه: شیوه خاص انتقال پیام می باشد.
کانال: مجرای انتقال پیام می باشد. فیسک عنوان می کند امواج نوری، صوتی، رادیویی و کابل ها می توانند پالس های نوری با انرژی الکتریکی را حمل کنند.
سر و صدا: سر و صداها مزاحمت های صوتی می باشند که در عمل ارتباط خلل ایجاد می نماید و به نحوی باعث تحریف پیام می شود که خود نوعی پارازیت در اختلال ارتباط می باشد.
فیدبک یا بازخورد: قبل از بازخورد پیام باید توجه داشت هنگامی که پیام معنی هایی را در ذهن گیرنده متجلی می نماید گیرنده پس از تفسیر و ارزیابی این معانی، پس فرست خود را می سازد و این پس فرست ها را می توانیم در جریان صحبت با دیگران دریافت نماییم(مثل تکان دادن سر) یعنی قبل از انجام فیدبک در جریان ارتباط هنگامی که فرستنده پیام موفق به دریافت پس فرست می شود از چگونگی برخورد گیرنده با پیام آگاهی پیدا می کند. مجموعه پس فرست ها به عنوان یک پیام تلقی می شوند و گاهی گیرنده ممکن است جلوی ارسال پس فرست های خود را بگیرد که در این حالت خود سانسوری رخ داده است. که البته در این صورت فرستنده موفق به دریافت پس فرست گیرنده نمی شود. حال بازخورد یا فیدبک زمانی انجام می گیرد که پس فرست دریافتی در فرستنده تفسیر و ارزیابی می شود و در ادامه ی رمزگذاری و پیام سازی مورد استفاده قرار گیرد. بنابراین می توان گفت در بازخورد ابتدا باید معانی متجلی شده در اثر پیام تفسیر و ارزیابی شود، سپس پس فرست ها برای فرستنده ارسال گردد و بعد پس فرست ها به وسیله فرستنده پیام دریافت و تفسیر و ارزیابی گردد تا نتیجه آن در ادامه ارتباط مورد استفاده قرار گیرد. به نظر آندروش[۷](۲۰۰۴) بازخورد شنونده برای گوینده بسیار مفید است، چرا که گیرنده می تواند براساس این بازخورد نتیجه را با نیت اصلی و اولیه خود مقایسه کند. [۸]فیتس و پاسنر(۲۰۰۶) معتقدند که فیدبک سه شیوه تاثیرگذار بر رفتار را دارد که عبارتند از: آگاه سازی ما از نتایج عملکردمان، انگیزاندن افراد برای ادامه برخی اعمال خاص، تقویت رفتارها
بافت:تعامل در درون چارچوب های به هم مرتبط روی می دهد.۱٫ موقعیت جغرافیایی و محیط اطراف ما ۲٫ زمان ۳٫ رابطه سه عنصر مهم در بافت های تعامل به شمار می آیند(شاهینی،۱۳۹۲).

پیشنهاد: سلامت روانی و نظریه های آن (پیشینه پژوهش)

ارتباط یک تبادل است. امروزه محققانی مانند مایرز ماهیت ارتباط را پویا و متغیر می دانند و به تاثیر و تاثر ارتباط گران بر یکدیگر در یک سیستم دو سویه تاکید دارند. از دیگر ویژگی های ارتباط هدفمندی آن است. طرفین ارتباط هدف هایی دارند که می خواهند نتیجه مطلوبی بدست آورند و همین هدفمندی نیروی محرکه ارتباط می گردد. از ویژگی های مهم ارتباطات چندبعدی بودن آن است. پیام ها به ندرت به صورت جداگانه و مجزا مبادله می شود. به عقیده واتزلاویک[۹] (۱۹۸۸)فرایند ارتباط در دو سطح مجزا ولی به هم مرتبط روی می دهد. سطح اول محتوا می باشد مثل صحبت کردن درباره یک فیلم و سطح دوم شکل و ظاهر ارتباط می باشد. تعامل کنندگان ارتباط با انتخاب موضوع بحث(محتوا) و با انتخاب کلمات، شکل های ابراز، لهجه ها، سرعت گفتار و رفتارهای غیرکلامی به «ارائه خود» یا « کنترل برداشت» می پردازند. از سوی دیگر ارتباط مقاصد منطقی هم دارد زیرا مقاصد، میزان پیوند، جایگاه و قدرت طرفین را مشخص می کند

۲-۴-۲ ارتباط میان فردی

ارتباط میان فردی فرایندی است که طی آن اطلاعات، معانی و احساسات را از طریق پیام های کلامی و غیر کلامی با دیگران در میان می گذاریم(بوکس و هیت[۱۰]، ۱۹۸۵). روابط بین فردی فرایندی است که در آن یک فرد اطلاعات و احساسات خود را از طریق پیام های کلامی و غیر کلامی به یک فرد یا افراد دیگر می رساند. این توانایی موجب تقویت رابطه گرم و صمیمی با دیگران و رفع تضاد ها و تعارض ها می شود. هیچ تماس میان فردی بدون برقراری ارتباط امکان پذیر نمی باشد. همواره انسان برای رسیدن به اهداف و خواسته هایش نیازمند آشنایی بیشتر با انواع تعاملات اجتماعی و مدل مهارتی می باشد. مدل های مهارتی خود نشانگر ماهیت تبادلی فرایند ارتباط است. ارﺗﺒﺎط ﻣﻴﺎن ﻓﺮدي ﻳﻚ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﮔﺰﻳﻨﺸﻲ ـ ﻧﻈﺎم ﻣﻨﺪـ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓـﺮد و رو ﺑـﻪ ﭘﻴﺸـﺮﻓﺖ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﺎزﻧﺪة ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻃﺮﻓﻴﻦ از ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ و ﻣﺤﺼﻮل اﻳﻦ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺑـﻮده و ﻣﻮﺟـﺐ ﺧﻠـﻖ ﻣﻌﺎﻧﻲ ﻣﺸﺘﺮك در ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ ﻣﻲ شود(کربلایی اسماعیلی و همکاران، ۱۳۸۵).

مواردی به ایجاد روابط بین فردی مثبت و مؤثر فرد با انسانهای دیگر کمک می کند. یکی از این موارد، توانایی ایجاد روابط دوستانه است که در سلامت روانی و اجتماعی، روابط گرم خانوادگی، به عنوان یک منبع مهم روابط اجتماعی سالم نقش بسیار مهمی دارد. مهارتي است كه موجب مي شود ضمن تقويت روحيه ي مشاركت، اعتماد واقع بينانه و همكاري با ديگران بتوانيم مرزهاي روابط بين خود و كساني كه دوستشان داريم را تشخيص داده و در جهت ايجاد روابط صميمانه و دوستانه قدم برداريم و هر چه زودتر به دوستي هاي نامناسب و ناسالم خود خاتمه دهيم. پيش از آن كه مورد آسيب جدي قرار گيريم. ارتباط موثر و مطلوب با دیگران از چند بخش تشکیل شده که یکی از آنها تبادل احساسات است. بیان احساس در مورد چیزی یا فردی معمولاً راحت نیست گاهی شخص از بیان احساس خود هراس دارد، زیرا بیم دارد احساسش مورد پذیرش طرف مقابل قرار نگیرد یا مورد تمسخر واقع شود و احساسات خود را پنهان می‌کند. ارتباط موثر یکی از زمینه های پیچیده است و ممکن است هر یک از ما در این مورد مشکلات خاصی داشته باشیم آموختن مهارت های ارتباطی موثر به فرد کمک می کند که درک و شناخت بهتری از خود داشته باشد و به نحو بهتری با دیگران سازش کند. همچنین در ارتباطات شخصی و شغلی دارای اهمیت است این مهارت به فرد کمک می کند تا بتواند نظرها، عقاید، خواسته ها، نیازها و هیجان های خود را ابراز و به هنگام نیاز از دیگران درخواست کمک و راهنمایی نماید، مهارت تقاضای کمک و راهنمایی از دیگران در مواقع ضروری از عوامل مهم یک رابطه سالم است همچنین روابط بین فردی مثبت و موثر فرد با انسانهای دیگر منجر به افزایش توانایی ایجاد و بقای روابط دوستانه است که در سلامت روانی و اجتماعی و روابط گرم خانوادگی به عنوان یک منبع مهم حمایت اجتماعی و قطع روابط اجتماعی ناسالم نقش بسیار مهمی دارد(موسی زاده، ۱۳۸۹).

ارتباطات میان فردی همچون اشکال دیگر رفتار انسان ها، می‌تواند در دو حد غایی بسیار اثربخش و بسیار غیراثربخش مطرح شود. به احتمال بسیار فراوان هیچ رفتار متقابل انسانی نمی تواند کاملاً موفقیت آمیز و یا کاملاً با شکست و ناکامی همراه باشد. هر ارتباط با تماس آغاز می شود. در این مرحله، شما راجع به فرد مقابل اطلاعاتی کسب می کنید و آن ها را با علایق، افکار و ارزش های خود مطابقت داده و می سنجید که به این ارتباط ادامه بدهید یا نه؟(همان).

پیشنهاد: پیشینه شبکه های اجتماعی و نظریه ها (پیشینه پژوهش)

ارتباط میان فردی، ارتباطی است که بر دو رکن استوار باشد: ۱) ارتباط برقرار کنندگان باید منحصر به فرد بودن خصوصیات رفتاری یکدیگر را بپذیرند و ۲) پیام هایی را طراحی و ارسال کنند که نمایانگر پذیرش این موضوع باشد.(شکر کن۸۶ به نقل از هاولند)

. Interpersonal Relation 51

[۲] Arenson

. Carl Howland52

. Smith53

. Holi & Calabrese54

[۶] Gadee nest

[۷] Andoorosh

[۸]Feetese&psner

[۹] walteslavic

. Box & Heath55

قسمتی از منابع

منابع فارسی

۱-امیرپور، مهناز و گریوانی، مریم(۱۳۹۲). تأثیر شبکه های اجتماعی بر سبک زندگی جوانان، فصل نامه دانش انتظامی خراسان شمالی سال اول / شماره سوم.

۲-حامدی نصب علی(۱۳۹۳). آسیب های شبکه های اجتماعی مجازی و راه کار های پیشگیری از آن (همایش ملی مهندسی رایانه و مدیریت فناوری اطلاعات.

۳-جوادی نیا، سیدعلیرضا و همکاران(۱۳۹۲). الگوي استفاده از شبکه هاي اجتماعي مجازي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي بيرجند، فصل نامه علمی پژوهشی تزکیه، دوره ۲۲ – شماره ۲

۴-قاسم زاده، مرتضی(۱۳۹۰). نقش شبکه های اجتماعی در تحولات منطقه ای و بین المللی، پرتال سیاست ما، دپلماسی عمومی و رسانه ای]

۵-قوانلو قاجار، مصطفی(۱۳۹۰). کارکردهای شبکه های اجتماعی مجازی برای دانشجویان؛ مطالعه موردی فیس بوک. مطالعات فرهنگی و رسانه ای. mcstudies.ir

منابع انگلیسی

۱-jieun Lim(2016) Exploring the effects of students’ social networking experience on social presence and

perceptions of using SNSs for educational purposes

۲-Akyol, Z., & Garrison, D. R. (2008). The development of a community of inquiry over time

in an online course: Understanding the progression and integration of social, cogni-

۳-tive and teaching presence. Journal of Asynchronous Learning Networks,12(3), 3–۲۲٫

۴-Albayrak,D., & Yildirim, Z. (2015). Using socialnetworking sites for teaching andlearning

students’ involvement in and acceptance of Facebook as a course management sys-

tem. Journal of Educational Computing Research,52(2), 155–۱۷۹٫

۵-Alhazmi, A. K., & Rahman, A. A. (2013). Facebook in higher education: Students’ use and

perceptions. AISS: Advances in Information Sciences and Service Sciences,5(15), 32–۴۱٫

۳۳ صفحه Word